Forum Home Your IP: 54.198.41.76

Trang 2 của 2 Đầu tiênĐầu tiên 12
Kết quả 11 đến 15 của 15

Chủ đề: Đờn ca tài tử

  1. #1
    PTTH

    Ngày tham gia
    14-03-2010
    Đang ở
    Tầng hai không cao không thấp
    Bài viết
    67
    Thanks
    177
    Được THANKS 802 lần

    Đờn ca tài tử

    Đờn ca tài tử Nam Bộ: Hồn muôn năm cũ, bây giờ ở đây

    Đờn ca tài tử là hoạt động văn hóa dân gian đặc trưng của vùng đất sông nước miệt vườn, trở thành cốt cách của người Nam Bộ xưa nay. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian này vẫn tồn tại và phát triển, gắn bó mật thiết trong đời sống tinh thần con người đất phương Nam.

    Theo các tài liệu khảo cứu về văn hóa Nam Bộ thì Đờn ca tài tử (ĐCTT) xuất hiện từ thuở khai thiên lập địa vùng đất phương Nam. Ban đầu ĐCTT chỉ là thú giải trí trên ghe thuyền, sông rạch của con người đi khẩn hoang. Về sau, ĐCTT được đưa vào biểu diễn trong đình, chùa vào những dịp lễ Tết, giỗ chạp. Hai chữ "tài tử" là để chỉ người tài. ĐCTT là hoạt động văn hóa, giải trí của một nhóm người tài, có giọng ca thiên phú cùng sự đam mê luyện tập, ứng đối tốt. "Tài tử" thường đi với "giai nhân". Tài tử sánh với giai nhân là tri âm tri kỷ.

    Thời sơ khai của ĐCTT (trải dài suốt triều Nguyễn cho đến đầu thế kỷ XX), ĐCTT là thú chơi của tầng lớp quan lại, quý tộc. Các nhóm ĐCTT tiếng tăm như ban của ông Tư Triều và Hai Triều ở Mỹ Tho, Tiền Giang thường được giới quý tộc săn đón, mời mọc biểu diễn. Dân chúng mê ĐCTT, theo ĐCTT như một thứ bùa. Đã mê rồi, họ không dứt ra được.

    Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ĐCTT là linh hồn của phong trào "Tiếng hát át tiếng bom" ở Nam Bộ. Một số bản nhạc tài tử thời kỳ đó trở thành bất hủ như: Mặt trận Tầm Vu, Chống Bảo Đại, Lưu thủy trường, Xuân tình v.v...

    Tài tử, giai nhân một thời vang bóng

    Thành phố Cần Thơ là vùng đất nổi tiếng của phong trào ĐCTT xưa nay. (Thời xưa, vùng đất Cần Thơ có tên là Cầm Thi. Hoạt động đờn ca trên sông nước ở đây đã làm nên giai thoại Cầm Thi Giang nức tiếng một thời). Đất tài tử hàng đầu ở Cần Thơ phải kể đến huyện miệt vườn Phụng Hiệp.

    Trong số các lão tài tử từng nổi tiếng thời chống Pháp còn sống đến hôm nay, cụ Lưu Văn Thuần (Ba Thuần) ở ấp Phụng Sơn A, xã Tân Long, huyện Phụng Hiệp được coi như một "gia tài sống" về ĐCTT. Nhà cụ Thuần nằm bên bờ một dòng kênh nhỏ. Người dân ở đây gọi cụ Thuần là "cụ Ba tài tử". Cụ còn rất trẻ và khỏe so với tuổi 82 của mình. Con đường trở thành tài tử của cụ Ba quả cũng lắm công phu.

    Cụ kể: "Hồi xưa tui mê đờn ca nên được ba má tui mời thầy về dạy. Thầy dạy tui là tài tử Bảy Tàu ở ấp Láng Sen, xã Phụng Hiệp. Lớp học có 6 người, học vào ban đêm, vừa học đờn, vừa học ca. Sau hai năm theo học, thầy bảo: Các con giờ đã ca hay, đờn giỏi, nhớ lấy tiếng ca, tay đờn để mua vui cho đời. Được như vậy thì tâm hồn sảng khoái, sống lâu. Những lần đi làm ăn buôn bán xa quê, tụi tui thường tụ tập đờn ca. Từ đó, tui quen với ông Trần Văn Thành, một tài tử rất nổi tiếng ở Sóc Trăng. Con gái ông Thành là Trần Thị Lan mê tiếng ca, tay đờn của tui nên đem lòng yêu thương rồi trở thành vợ tui"...

    Với chất giọng trời phú, Ba Thuần trở thành một trang tài tử nổi tiếng khắp miệt vườn. Ba Thuần gia nhập đoàn văn nghệ của huyện đi biểu diễn phục vụ bộ đội khắp các vùng Long Điền, Phụng Hiệp... Ông lọt vào tầm ngắm của bọn mật thám, chỉ điểm. Chúng tổ chức mật phục, truy lùng ông ráo riết với mục đích triệt hạ giọng ca tài tử. Bị giặc bắt, giam tù, tra tấn dã man, ra tù Ba Thuần tiếp tục gia nhập các nhóm đờn ca phục vụ kháng chiến. Con trai hy sinh trong kháng chiến, vợ mất, Ba Thuần sống cùng với người con gái duy nhất. Cụ Ba Thuần là thương binh hạng 4/4. Hiện nay, cụ Ba và các thành viên trong nhóm ĐCTT chỉ đi hát mua vui, không lấy tiền thù lao.

    Cách Phụng Hiệp một chuyến đò ngang, mảnh đất Phong Điền cũng có một lão giai nhân vang bóng một thời về đờn ca và nay cũng đang say sưa bầu nhiệt huyết ấy, đó là cụ Phan Thị Thanh Liên (Năm Liên). Cụ Năm Liên năm nay đã 72 tuổi nhưng lời ca vẫn rất mượt, trong và sáng. Cụ Ba Thuần và cụ Năm Liên đều chung nguyện vọng, đó là được truyền nghề cho lớp con cháu. Những lão tài tử, giai nhân một thời vang bóng như cụ Ba Thuần, cụ Năm Liên hiện còn rất ít.

    Đờn ca tài tử không chỉ để mua vui

    Vào cái thời bùng nổ nhạc rock, nhạc rap... nhịp sống cuồn cuộn, lớp trẻ vùng sông nước miệt vườn cũng bị cuốn theo. Những năm gần đây, khi ĐCTT được công nhận là tài sản văn hóa phi vật thể của vùng đất Nam Bộ cần phải được bảo tồn, phát triển, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đã thường xuyên tổ chức các đợt liên hoan ĐCTT, liên hoan ca cổ. Trung bình mỗi xã có từ 1-3 câu lạc bộ ĐCTT. Ngoài ra, ĐCTT còn phát triển trong các quán nhậu. Tại các đô thị, hầu như ở khu phố nào cũng có quán nhậu ca cổ, ĐCTT.

    Nếu nhìn vào những biểu hiện ấy, có thể thấy ĐCTT đang dần trở lại thời vàng son. Tuy nhiên, vấn đề lại không đơn giản như vậy. Tại các cuộc liên hoan ca cổ và liên hoan ĐCTT gần đây, số lượng các diễn viên trẻ tham gia rất ít. Nghệ sỹ ưu tú Trúc Linh, một trong những cây đại thụ của làng ca cổ hiện nay, đã phát biểu rất tâm huyết rằng: Lớp trẻ nhiều cháu có chất giọng rất tốt nhưng ca hời hợt quá. Ca cổ, ĐCTT mà phong cách cứ như hát nhạc trẻ. Thế này thì khó mà "lớn" được.

    Nói về hướng đi cho ĐCTT, Giáo sư, nhạc sỹ Trần Văn Khê cho rằng: ĐCTT là hồn cốt của văn hóa Nam Bộ. Nó không bao giờ mất đi. Điều quan trọng là trong quá trình duy trì, phát triển, không được để nó biến tấu theo những khuynh hướng xô bồ, tùy tiện. Để làm được điều đó phải tạo cho ĐCTT có những "sân chơi" phù hợp. Chỉ dừng lại ở mấy cuộc liên hoan, thi thố thì chưa đủ.

    Ngày xuân tiết trời se se, lênh đênh qua những tuyến kênh rạch dưới không gian xanh ngút mắt, thưởng thức hương vị trái cây mát lịm, ngồi trên nhà hàng nổi thả hồn du dương theo âm thanh ĐCTT... là thú vui của du khách muôn phương khi đến vùng đất sông nước miệt vườn. Hy vọng ngày càng có nhiều "sân chơi" như thế để ĐCTT lại tiếp tục được mê đắm, được mời mọc.
    CÓ MỘT NGÀY, CÓ MỘT NGÀY , NGÀY RỰC RỠ VỀ TRONG ẤM ÁP...........GIA ĐÌNH.

  2. 27 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới DieuLan cho bài viết hữu ích này:


  3. #11
    Manager
    Oldman's Avatar
    Ngày tham gia
    27-05-2010
    Đang ở
    Sài Gòn
    Bài viết
    1,827
    Thanks
    37,909
    Được THANKS 13,343 lần
    Trước kia mình ghét cổ nhạc lắm, cứ nghe cổ nhạc là mình liên tưởng đến đám ma.

    Rồi một lần, thật bất ngờ, mình được một cao thủ trong làng cổ nhạc là bác Tám Kỳ ở Long an khai tâm cho, bác giảng nhiều, nhưng mình hiểu đại khái là nhạc tài tử Nam bộ có cách phát triển gần như nhạc jazz, tức là trên cùng một lòng bản (cổ nhạc gọi bài nhạc là lòng bản) thì sau khi diễn tấu 1 lần, khi quay trở lại, các nhạc cụ sẽ chơi tự do trên nền của lòng bản, lúc đó, 1 nhạc cụ sẽ ngẫu hứng trên nền đệm của các nhạc cụ khác, mà cái gọi là đệm của tài tử cũng khác với cách hiểu về đệm của mình, vì nhạc cụ dân tộc không bấm thành hợp âm, nên khi nhạc cụ này đệm cho nhạc cụ khác thì nó cũng chơi 1 giai điệu, mà giai điệu này khi chơi riêng sẽ trở thành 1 bài hoàn chỉnh, nhưng khi 2 giai điệu chơi cùng lúc thì lại trở thành đệm cho nhau. Vậy thì đây là phức điệu rồi còn gì. Mình thấy lạ, cố công tìm hiểu, bây giờ nghe được cổ nhạc, lại thấy thích, đâm thích lây cả ca trù, ca huế, chèo, tuồng, hát bội...

    Các gánh cải lương, các nhà hát cải lương hiện nay đều than cải lương sắp chết, giới trẻ quay lưng với các môn nghệ thuật cổ truyền của cha ông. Mình không tin thế, lấy mình làm ví dụ, trước kia mình rất ghét cải lương nói riêng và cổ nhạc nói chung, nhưng bây giờ khác hẳn, vì mình có một ông thầy rất giỏi và tận tâm đã khai tâm cho mình, vậy để giới trẻ không quay lưng với nghệ thật cổ truyền, rất cần những người thầy giỏi và tâm huyết với nền âm nhạc nước nhà dạy cho giới trẻ biết về âm nhạc cổ truyền. Từ khi biết đến khi yêu chỉ một bước rất gần.

  4. 17 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Oldman cho bài viết hữu ích này:


  5. #12
    Trung cấp
    lazycattom's Avatar
    Ngày tham gia
    26-03-2010
    Đang ở
    Long Khánh _ Đồng Nai
    Bài viết
    144
    Thanks
    1,333
    Được THANKS 863 lần
    Ngày trước Mình cũng gét đặc cả cổ ..... 1 phần có lẽ ca cổ luôn kèm theo nước mắt và khóc nhiều quá .Nhưng rồi khi mình đi Lính, nằm ở trong đoàn văn công của Trung Đoàn , chuyên phải lo các chương trình Giao Lưu Văn Hoá với những đơn vị Kết nghĩa .Một hôm nằm đong đưa võng dưới mấy gốc cây đợi trời tối đến là giờ diễn, mình nghe đâu 1 giọng con gái cất lên 1 câu hò .... Hò oooooooooooo hò .. sao mà nghe ngọt ngạo lạ thường ,và sau đó là 1 câu giọng cổ không chê vào đâu đc làm mình bần thần cả ra .
    Thế là từ bấy mình đâm ra nghiện cái móm ấy , chiều chiều hay trốn trại đi nghe cô bé hò cho tới ngày mình xuất ngũ.

    Và mình đã có một cái nhìn khác về ca cổ nói riêng và dân ca nói chung.Rồi mình mới hiểu và cảm nhận được cái hay cái đẹp của nhạc dân tộc, của chèo , tuồng.... của đất nước mình
    Sẽ thật là không công bằng nếu âm nhạc ấy nó cứ bị mai một hay bị xem nhẹ hơn trong thời buổi phát triển này .

    Nếu các bạn có một người bạn mà hò ,ca cho các bạn nghe trong nhưng khung cảnh gần gũi, thân thương,thì mình tin chắc rằng ai chưa yêu thích nhạc dân ca cũng sẽ có những suy nghĩ khác, những cảm nhận rất mới cũng như các bạn sẽ thấy được sự tuyệt vời trong âm nhạc dân tộc ta đấy.

  6. 11 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới lazycattom cho bài viết hữu ích này:


  7. #13
    ViAnhEm.com Supporter
    KimDucThuan's Avatar
    Ngày tham gia
    19-07-2010
    Đang ở
    Thành phố Vũng Tàu
    Bài viết
    140
    Thanks
    3,517
    Được THANKS 1,674 lần

    Về miền tây nghe dạ cổ hoài lang

    Trích dẫn Gửi bởi DieuLan [Chỉ thành viên đăng ký mới nhìn thấy link. ]
    Hoàng đế của nhạc tài tử cải lương
    Ai cũng biết bản vọng cổ do nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng tác tại thị xã Bạc Liêu .Ban đầu có tên Dạ Cổ ,kế đó là Dạ cổ hoài lang và nay là bài vọng cổ ,với từng giai đoạn được nới rộng tiết tấu.
    Nhạc sĩ Cao Văn Lầu sinh năm 1892 ,tại làng Thuận Lễ ,tổng Cửu Cư hạ ,nay là xã Thuận Mỹ -Châu Thành –Long An . Ông mất ngày 13/08/1976 (âm lịch) tại thị xã Bạc Liêu mà ông chọn làm quê hương thứ hai ,nơi đã khai sinh ra bản vọng cổ .Thân phụ của ông cũng là nghệ nhân –Hương nhạc chỉ huy ban nhạc lễ trong làng ,tên là Cao Văn Giỏi (Chín Giỏi)
    Câu chuyện tình yêu của Sáu Lầu và Hai Thân theo thời gian chỉ còn là kỷ niệm .Gia đình cưới một người con gái cùng quê cho Sáu Lầu nhưng trớ trêu thay , đã ba năm mà nàng không sinh nở ,trong khi cha mẹ Sáu Lầu luôn mong có đứa cháu nội .Hồi đó quan niệm “ Tam niên vô tử bất thành thê” rất khắc nghiệt .Cha mẹ Sáu Lầu buộc ông thôi vợ để cưới người khác và cho vợ ông được trở về nhà cha mẹ đẻ.

    Sáu Lầu vẫn chung thuỷ với vợ . Đêm đêm một mình chăn đơn gối chiếc ông nằm nghe tiếng trống chùa Vĩnh Phước vọng lại đến não lòng. Ông liên tưởng đến tình cảm của vợ chồng ông chẳng khác gì thiếu phụ trông chồng như Hòn Vọng Phu ,cùng lúc cảnh đất nước đang bị thực dân phong kiến thống trị .

    Đêm khuya thanh vắng ôm đờn mà giải bày tâm sự , ông nhớ đến điệu nam ai với bài Tô Huệ Chức cẩm hồi văn và dựa tứ đó sáng tác bản Dạ Cổ .Từ câu chuyện tình yêu và nổi khổ của mình ,nhạc sĩ Cao Văn Lầu đã nâng lên thành tâm trạng chung,tư tưởng nghệ thuật chung của dân tộc lúc bấy giờ để môi người cùng chia sẻ.
    Cứ đến mùa Trung Thu hàng năm ở Bạc Liêu lại tổ chức kỷ niệm ngày mất của nhạc sĩ Cao văn Lầu ,người đã để lại cho nghệ thuật dân tộc một di sản độc đáo ,một bản sắc văn hoá của cả nước nói chung và phía Nam nói riêng.

    Nhân bàn đến đàn ca tài tử xin tặng anh em 2 bài thơ viết về Dạ cổ hoài lang

    VỀ MIỀN TÂY NGHE DẠ CỔ HOÀI LANG

    Nguyễn Quốc Huấn:

    Chợt vẳng bên tai bài Dạ cổ
    Một trời sông nước bỗng lung linh
    Con đò ngậm chảy vàm trăng bạc
    Men rượu xô nghiêng gié lục bình
    Hồn trống ngấm sâu niềm thế sự
    Tiếng đàn u uất cõi nhân sinh
    Xề xang đổ hột rung sương lạnh
    Thành tiếng tơ gieo buốt phận mình...





    CẢM NGHE DẠ CỔ HOÀI LANG

    Đức Thuận

    Tiếng tiếng tơ gieo buốt phận mình
    Lời lời trúc vọng cõi nhân sinh
    Giao bôi én nhạn từ ly chúc
    Bảo kiếm bên mình tướng xuất binh
    Năm canh những vọng tình phu vọng
    Cầm sắc đâu phai nghĩa phụ chinh...
    Cảm tiếng xàng xê cùng sóng nước
    Thi nhân khóc cạn chén...nhân tình.
    --------------------&--------------------

  8. 11 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới KimDucThuan cho bài viết hữu ích này:


  9. #14
    Manager
    ThuyTien's Avatar
    Ngày tham gia
    15-08-2010
    Đang ở
    Vũng Tàu
    Bài viết
    1,028
    Thanks
    13,112
    Được THANKS 10,927 lần
    Trích dẫn Gửi bởi KimDucThuan [Chỉ thành viên đăng ký mới nhìn thấy link. ]
    Nhân bàn đến đàn ca tài tử xin tặng anh em 2 bài thơ viết về Dạ cổ hoài lang

    VỀ MIỀN TÂY NGHE DẠ CỔ HOÀI LANG

    Nguyễn Quốc Huấn:

    Chợt vẳng bên tai bài Dạ cổ
    Một trời sông nước bỗng lung linh
    Con đò ngậm chảy vàm trăng bạc
    Men rượu xô nghiêng gié lục bình
    Hồn trống ngấm sâu niềm thế sự
    Tiếng đàn u uất cõi nhân sinh
    Xề xang đổ hột rung sương lạnh
    Thành tiếng tơ gieo buốt phận mình...





    CẢM NGHE DẠ CỔ HOÀI LANG

    Đức Thuận

    Tiếng tiếng tơ gieo buốt phận mình
    Lời lời trúc vọng cõi nhân sinh
    Giao bôi én nhạn từ ly chúc
    Bảo kiếm bên mình tướng xuất binh
    Năm canh những vọng tình phu vọng
    Cầm sắc đâu phai nghĩa phụ chinh...
    Cảm tiếng xàng xê cùng sóng nước
    Thi nhân khóc cạn chén...nhân tình.
    Cái này phải mời bác NTP vô đối đáp với bạn Thuận rồi...:a: Xin giới thiệu thêm lần nữa là bạn KimDucThuan cũng là một cây văn thơ đấy các bác nhé.
    DÙ CÓ ĐI BỐN PHƯƠNG TRỜI, LÒNG VẪN NHỚ VỀ HÀ NỘI...

  10. 7 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới ThuyTien cho bài viết hữu ích này:


  11. #15
    Trung cấp
    Tuankiet's Avatar
    Ngày tham gia
    16-02-2012
    Đang ở
    Cuchi
    Bài viết
    127
    Thanks
    491
    Được THANKS 385 lần
    Thât sü dúng ý nghïa ViAnhEm .com , em hoc duoc rât nhiêu tü diën dàn. Em rât thíchh dàn vông cô em dánh düöc vong cô trên dàn org nhüng ko khá läm, büa nay em hoc thêm duoc thêm rât nhiêu kíên thúc bö ích. Mong düöc hoc höi thêm . Mong duoc ban nào dàn cö trên keyboar hay chï kiêt voi.

Trang 2 của 2 Đầu tiênĐầu tiên 12

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •