Forum Home Your IP: 54.81.254.212

Kết quả 1 đến 6 của 6

Chủ đề: Vì sao âm nhạc Việt Nam đương đại quá nhiều scandal?

  1. #1
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần

    Vì sao âm nhạc Việt Nam đương đại quá nhiều scandal?

    Vì sao âm nhạc Việt Nam đương đại quá nhiều scandal? LÊ HẢI ĐĂNG (VNMUSIC)

    Âm nhạc là môn nghệ thuật dùng âm thanh để diễn đạt tư tưởng, tình cảm... của con người...

    Vào thời kỳ Phong kiến, âm nhạc là một trong Sáu môn học (Lục nghệ) bắt buộc nằm trong tổ hợp: Lễ, Nhạc, Xạ, Ngự, Thư, Số (Lễ là những chuẩn tắc trong ứng xử; Xạ là bắn cung; Ngự: cưỡi ngựa; Thư: văn học, lịch sử và Số: toán học). Với sự ra đời của ngành Âm nhạc trị liệu, tính năng của âm nhạc càng ngày càng được khai thác, phát huy trên nhiều phương diện… và chân trời mở ra của nó vẫn bao la, vô tận cho những ai muốn dấn thân.

    Ở nước ta, hoạt động âm nhạc nói riêng, nghệ thuật nói chung trong thời gian gần đây đã xảy ra khá nhiều “tai tiếng”, đặc biệt là những vụ việc không liên quan gì đến nghệ thuật được dân trong nghề gọi bằng cụm từ “tai nạn nghề nghiệp”! Trong lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật cũng xảy ra tai nạn như trên xa lộ thì vấn đề an toàn quả đáng báo động!

    Tôi nhớ mười mấy năm trước khi điền dã tại Phú Yên về lễ hội Đâm trâu của người Chăm H’roi. Trưởng đoàn yêu cầu anh em địa phương phải mượn, thuê cho được trang phục truyền thống… để đàn ông, con trai (người dân tộc thiểu số) có khố đóng, phụ nữ, con gái có váy mặc… Cách ăn mặc như vậy mới “đậm đà bản sắc”. Song, cũng với cách ăn mặc như trên mà diễn ra nơi quảng trường, sân khấu nhà hát, lại “xảy ra tai nạn”, thậm chí “tai vạ” như từng xảy ra! Xét theo “tiêu chí” kín, hở không biết người ta đã dựa vào chuẩn mực nào để phán xét hay cứ “ngứa mắt” mấy tay phó nháy hoặc “nhà báo Bát quát” thì “tai ương” sẽ đến? Cùng một hiện tượng, khi khoác lên mác “đậm đà bản sắc” sẽ được xiển dương, còn rơi vào ca sĩ nhạc Pop hay người mẫu thời trang dễ dàng bị nhục mạ, phỉ báng, rồi tiếp thêm chiều kích của “cộng đồng” mạng biến thành scandal...

    Nước ta đang trong tiến trình “Dân chủ hóa”, không giống như các nước phương Tây đi theo con đường “luật hóa”, mà “ảo hóa”, “vô danh” hóa, trên xa lộ mạng “vô tính” hóa. Đương nhiên, nhờ thành tựu “mạng”, “Chính phủ điện tử”, “Dân chủ” mạng mới hình thành. Nó có nhiều mặt tích cực, nhưng không thiếu những biểu hiện tiêu cực. Vì người dân nói chung chưa được trang bị hành trang “Duy lý”. Nền công nghệ hiện đại chưa thể phát huy hiệu quả, tích cực vào tiến trình “văn minh” hóa hành vi ứng xử, ngược lại tự biến sự tương tác xã hội trở thành “vô tính”, bát nháo.

    Chuyện ăn mặc vốn chẳng thuộc lĩnh vực âm nhạc, nhưng bấy lâu nay thường được khai thác, đề cập trong nhiều bài viết liên quan tới nghệ thuật. Tác giả của chúng đa số tập trung vào người không làm âm nhạc chuyên nghiệp. Chính vì thế, khía cạnh được lạm bàn chủ yếu nhắm vào “kênh nhìn”, chứ không phải “kênh nghe” - một thuộc tính cốt lõi của nghệ thuật âm thanh. Theo quy luật, cùng với quá trình “thuận nhãn” của khán giả, những hành vi không liên quan tới nghệ thuật dần dà sẽ bị phai nhạt, pha loãng để nhường chỗ cho sự cảm thụ về cái đẹp. Thế nhưng, câu chuyện ăn mặc vẫn đắt khách, mang tính thời thượng, từ chỗ chỉ là “scandal” được nâng cấp lên thành “tai nạn”! Có trường hợp cần thêm cả sự hỗ trợ, can thiệp của Tổ chức quan phương. Nguyên nhân của vấn đề này chắc hẳn có cội nguồn sâu xa? Nhằm lý giải hiện tượng trên, tôi thử tiếp cận vấn đề từ mấy khía cạnh sau.
    Cowboy™ Home
    Ai mang con sáo sang sông
    Để cho con sáo mất công...bay dzìa !

  2. 2 thành viên sau đây đã bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Cowboy cho bài viết hữu ích này:


  3. #2
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần
    1. Mâu thuẫn giữa những giá trị truyền thống và hiện đại

    Xã hội hiện đại tiếp nối từ truyền thống. Nước ta trải qua hàng nghìn năm Phong kiến. Dù xã hội hiện đại bước vào một cách nhanh chóng, cộng thêm chiều kích của sự phát triển khoa học công nghệ trên thế giới, biến vùng đất vốn tĩnh lặng muôn đời này bỗng dưng dậy sóng, chuyển mình. Rất nhiều giá trị truyền thống bị thách thức, biến tướng. Tuy nhiên, nước ta bước vào xã hội hiện đại, dù gọi bằng Hình thái kinh tế hay ngôn ngữ Văn hóa, thì sự chuẩn bị cho nó vẫn không khỏi có những vội vã, khiếm khuyết để hướng tới một xã hội “Công bằng, Dân chủ, Văn minh”. Cú nhảy từ xã hội truyền thống lên xã hội hiện đại khá ngoạn mục, nhưng không vượt qua được rào cản của hàng loạt những giá trị thuộc về xã hội công nghiệp, như tư duy Duy lý, Xã hội dân sự, tinh thần Thượng tôn pháp luật, Dân chủ, quan điểm Cá nhân luận… Trong xã hội Phong kiến với đặc trưng khép kín, thiếu cởi mở, bao dung (không chấp nhận sự khác biệt), đến lúc gặp điều kiện, người ta đi vào thói dè bỉu, đố kỵ, dèm pha nhau… Nhiều giá trị truyền thống xưa được bảo trợ bởi văn hóa làng, tính chất khép kín, riêng biệt (phép vua thua lệ làng), dẫn tới tư duy của con người nói chung không bao dung, cởi mở… Điển hình của tư duy “lệ làng” tạo ra nhiều hệ giá trị khác nhau cộng tồn trong xã hội hiện đại.

    Nước Mỹ dù rằng xây dựng trên cơ sở Đa văn hóa, nhưng bằng tư duy “Cá nhân luận”, mọi người dân, dù theo Đảng phái chính trị hay Tôn giáo nào vẫn gặp gỡ nhau ở những giá trị chung nhất được cụ thể hóa trong hiến pháp. Ở nước ta, dường như không có giá trị nào trở thành tài sản chung cho mọi người, đặc biệt trở thành hệ chuẩn mực, quy tắc ứng xử chung. Hệ giá trị của chúng ta thường là tổng số cộng, gộp nhiều giá trị lại, thiếu tính hệ thống, nhất quán. Vì thế, rất nhiều trường hợp đơn giản, giản dị, nhưng cách xử trí luôn gây tranh cãi, thậm chí đụng phải quan điểm trái chiều. Tổ chức quan phương luôn phải ra tay trong những trường hợp đó bằng công cụ hành chính dưới luật, có nghĩa là chưa thông qua quá trình “luật hóa”. Cách xử trí như vậy dễ chủ quan, một chiều, thậm chí mang tính giải pháp tình thế nhằm xoa dịu dư luận hơn là tuân thủ nguyên tắc chặt chẽ.

    Sự chiếm cứ của tư duy truyền thống khép kín, thiếu tính cởi mở tạo ra lề thói sử dụng giá trị như một bộ luật để phán xét, thay vì biến thành “trực giác lý tính” nhằm biến tư tưởng thành hành động. Có rất nhiều điều chúng ta biết thế nào là đúng - sai, nhưng ứng xử trong thực tế lại không theo chuẩn mực. Điều này lẩn vào bên trong tâm lý, trở thành ẩn ức lưu truyền theo con đường văn hóa và nó cứ thế dai dẳng, như nỗi ám ảnh… truyền đời. Dù rằng đại đa số người Việt hiện đại thường trực trên tay chiếc điện thoại di động, có người sử dụng Latop, Apad, máy ảnh với ống kính Tele… nhưng đầu óc nhiều người chẳng hề mới mẻ như biểu trưng của các công cụ mà họ sở hữu. Trong kho tàng Văn học dân gian, Truyện tiếu lâm, loại đố tục giảng thanh, Văn chương truyền khẩu, Folklore đô thị… mà chủ yếu là loại dị bản xuyên tạc dựa trên nguyên tác… hết sức phát triển, chiếm tỉ lệ cao. Đó chính là dấu ấn ẩn ức, nơi sở trú của những điều bị cấm đoán, húy kỵ…

    Kim Thánh Thán khi phê bình vở Tuồng nổi tiếng “Tây sương ký” của Vương Thực Phủ từng dè bỉu tư duy phong kiến, lạc hậu, cổ hủ của người dân Trung Quốc. Bá Dương trong tác phẩm “Người Trung Hoa bỉ lậu” (có người dịch là Người Trung Hoa xấu xí) cũng đề cập, khắc họa tính cách, đức tính được coi là mỹ đức của tổ tiên mình. Theo chiều hướng núp mình trong những trang phục mỹ miều của mỹ đức, giá trị truyền thống, dấu ấn của thói giả tạo, ngụy quân tử, tự cho mình phẩm chất thanh cao càng tinh vi hơn. Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư trong tác phẩm “Trong mùa mặt rụng” đã tuyên chiến với thói đạo đức giả này một cách không khoan nhượng khi cô cho đối lập thói đạo đức giả còn tệ hơn cả đàng điếm. Hệ quả tất yếu của tình cảnh “cháy nhà ra mặt chuột” trong “Mùa mặt rụng” cũng là cám cảnh chung của xã hội đương đại với bản chất giả dối, ngụy tạo, thiếu bao dung, không chấp nhận sự khác biệt... Chúng ta vẫn thấy nhởn nhơ khắp nơi thói đạo đức giả, vấn đề nằm ở chỗ người ta cứ nỗ lực che đậy, bảo vệ như thành lũy về những giá trị ngàn đời.
    Cowboy™ Home
    Ai mang con sáo sang sông
    Để cho con sáo mất công...bay dzìa !

  4. Thành viên sau đã Bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Cowboy cho bài viết hữu ích này:


  5. #3
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần
    2. Hệ thống chuẩn mực thiếu tính nhất quán

    Khác với thời kỳ Nho giáo thống trị, triết học Mark vốn là một hệ tư tưởng triết học, nên khi áp dụng vào thực tiễn, sự khiếm khuyết hệ thống chuẩn mực xã hội khiến cho cách thức ứng xử thông qua các trường hợp cụ thể trở nên khó khăn. Nhiều năm qua, chúng ta đã cố gắng bổ sung thêm nhiều chuẩn mực khác, nhưng vẫn theo hướng lý tưởng hóa đời sống, rất khó vận dụng vào thực tiễn. Bên cạnh đó, hệ thống chuẩn mực của chúng ta thường thiếu tính nhất quán hoặc xa vời thực tế. Cảnh lộn xộn thường xảy ra trong đời sống, xã hội, đặc biệt ở những đô thị, chốn công cộng là một bằng chứng sống động cho tình trạng mất kiểm soát hay nói cách khác, không có khả năng điều tiết của hệ thống chuẩn mực. Dư luận, giá trị văn hóa truyền thống cũng không còn phát huy tác dụng trong điều kiện của một xã hội phức hợp về cơ tầng, cơ cấu dân cư. Giá trị truyền thống có chăng chỉ tương thích trong bối cảnh của làng xã truyền thống, các cộng đồng luân lý (cùng chung tôn giáo, tín ngưỡng) với những chuẩn mực, giá trị thống nhất. Còn trong bối cảnh của xã hội đô thị hiện nay, giá trị truyền thống không khéo bị biến thành “cái cớ” hơn là uốn nắn, điều tiết hành vi, như đã xảy ra trên tình trạng loạn lạc, lệch pha của những phán xét nhằm vào hoạt động nghệ thuật, âm nhạc. Ai cũng có quyền phê phán đương sự, nhưng chẳng ai đưa ra được cơ sở lý luận cả! Mọi hành vi dân sự có khi quy về biện pháp hành chính đơn giản. Thực chất, tiềm ẩn của những vướng mắc gây sự nhiễu loạn trong cung cách hành xử của công dân cũng như tổ chức quan phương một mặt thể hiện sự thiếu cơ sở pháp lý, mặt khác thiếu tính nhất quán trong hệ giá trị vốn đã lộn xộn từ nhiều năm nay. Không chỉ trong lĩnh vực văn hóa, mà cả kinh tế, giáo dục… tất cả mọi lĩnh vực, thậm chí nói cho rốt ráo là mang tính hệ thống của cả xã hội ta đang đứng trước thách thức của việc xác lập hệ thống chuẩn mực, giá trị chung nhất.

    Ở địa hạt thẩm mỹ, yếu tố chủ quan cần phải vươn tới giá trị phổ quát. Cái đẹp rất chủ quan, khác nhau. Nhạc cổ điển, tác phẩm kinh điển trong nhạc truyền thống… đâu có dở, nhưng ít lọt vào lỗ tai đại chúng? Ranh giới mong manh giữa cái cao cả và cái tầm thường trong cái đẹp khiến cho nghệ thuật khó trở thành tài sản chung trong chiều đồng đại. Nhưng, nhìn từ chiều lịch đại, những giá trị đích thực vẫn luôn có khuynh hướng vươn tới giá trị phổ quát. Đại chúng của chiều đồng đại quả không thể thấm vào đâu so với chiều lịch đại. Bởi vậy, những tác phẩm kinh điển đều trải qua sự thử thách của thời gian một cách thắng lợi.
    Cowboy™ Home
    Ai mang con sáo sang sông
    Để cho con sáo mất công...bay dzìa !

  6. Thành viên sau đã Bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Cowboy cho bài viết hữu ích này:


  7. #4
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần
    3. Vai trò cá nhân trong sáng tạo văn hóa

    Trong công cuộc xây dựng văn hóa, chúng ta thường lấy “Khu phố”, “Làng”, “Ấp”, “Chợ”... làm đơn vị. Đứng ở góc độ quản lý văn hóa, cách thức ấy dễ thao tác trên thực địa. Song, dường như “cá nhân” đã bị quên lãng. Chúng ta rất sợ “Chủ nghĩa cá nhân”, trong khi “cá nhân” con người vốn là những nhân vị độc lập, không thể phủ nhận. Tư tưởng về cá nhân khác với “Chủ nghĩa cá nhân”. Nền tảng của tư tưởng về cá nhân hay còn gọi là “Cá nhân luận” được thiết lập trên cơ sở mỗi cá nhân có tối thiểu hai quyền cơ bản: Quyền sở hữu bản thân và Quyền tự do sử dụng bản thân. Hai quyền này không phải do ai ban phát, mà tự nhiên sinh ra. Nếu đã xác lập được quyền cơ bản của mỗi cá nhân, mọi hành vi liên quan, quy thuộc sẽ trở nên dễ dàng. Xét cá nhân từ quyền cơ bản của mình đã tự nhiên gắn liền với trách nhiệm (không xâm phạm đến quyền tương tự của những cá nhân khác) xã hội thông qua các mối quan hệ. Và việc ràng buộc nhau trong lĩnh vực hoạt động nghệ thuật quy thuộc về hành vi dân sự được cụ thể hóa thông qua quy ước văn hóa, khế ước cộng đồng hoặc văn bản pháp lý dựa trên sự đồng thuần của các bên.

    Nước ta tiến hành Dân chủ trong bối cảnh khoa học, công nghệ thế giới đã có những bước tiến vượt bậc, hệ thống mạng toàn cầu “ảo hóa”, “phẳng hóa”, “vô danh hóa”, “cá nhân hóa”, “vô tính hóa” cho phép người dân nói chung tham gia vào tiến trình dân chủ một cách rốt ráo! Trên không gian “phẳng” của mạng Internet, ẩn ức bởi những điều bị cấm đoán một thời biến dạng, biến tướng thành thói phát ngôn bừa bãi, tùy tiện, vô trách nhiệm, bất chấp cả giá sàn của những chuẩn mực pháp luật, đạo đức, thẩm mỹ mà lẽ ra phải xác lập và thực thi trên nguyên tắc mọi người đều phải tôn trọng. Vì, thiếu hệ thống chuẩn mực, nên hiện tượng ăn nói văng mạng, bất chấp đúng sai, những cuộc luận chiến biến thành loạn chiến… lâu lâu lại xảy ra. Chẳng phải ngẫu nhiên mà nước Mỹ không có hay không cần tới Bộ văn hóa. Luật tự do sáng tạo đã cho phép lĩnh vực nghệ thuật hoạt động dựa theo khuôn khổ pháp lý. Nước ta không phải là nước Mỹ, nhưng biết người biết ta sẽ biết được mình đang ở đâu?
    Cowboy™ Home
    Ai mang con sáo sang sông
    Để cho con sáo mất công...bay dzìa !

  8. Thành viên sau đã Bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Cowboy cho bài viết hữu ích này:


  9. #5
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần
    4. Cơ sở lý luận cho hoạt động thực tiễn

    Cùng với tôn giáo, nghệ thuật, triết học là một trong ba cột trụ của tòa thành trì văn hóa. Lâu nay môn Triết học giảng dạy trong nhiều trường đại học hầu như chưa được coi trọng. Sinh viên nói chung ít mặn mà với môn học này. Môn Mỹ học cũng chỉ được giảng dạy trong các trường nghệ thuật. Vậy, người cầm bút là những người không làm âm nhạc chuyên nghiệp lấy cơ sở gì để phán xét về nghệ thuật?! Thực tế, biên giới giữa cái đẹp và cái dung tục không phải lúc nào cũng phân minh, dễ bóc tách. Vương Tường, Lệ Cơ, Tây Thi… là những người con gái đẹp, thế mà chim trông thấy phải sợ, cá lặn mất tăm… Điều đó chỉ ra rằng, thẩm mỹ vốn là thứ rất chủ quan. Câu nói “Văn mình, vợ người” đã khái quát một cách trần trụi thuộc tính chủ quan trong năng lực phán đoán, đánh giá hiện tượng thẩm mỹ. Thế nên, để ràng buộc sự tự phát, quá lạm của hành vi, nhận định chủ quan, người ta có hệ thống chuẩn mực, giống như thang giá trị để chiếu rọi vào các hiện tượng. Hệ thống tư tưởng có Triết học, Mỹ học, Lịch sử, Văn hóa… Hệ thống đạo đức có Tôn giáo học, Đạo đức học… bên cạnh đó, còn có các bộ môn tiếp cận với hiện tượng từ góc độ học thuật và dưới nữa có Pháp luật, thứ chuẩn mực chung cho mọi người chỉ dựa trên cơ sở Đúng – Sai một cách máy móc, cứng nhắc. Nói cách khác, các hệ thống chuẩn mực góp phần vào việc định hướng năng lực phán đoán. Chúng là những bộ luật của lý trí mà người viết phải dựa vào để phán xét, đánh giá hiện tượng, hành vi có liên quan để bày tỏ thái độ, quan điểm của mình. Khi bộ luật trên không còn tương thích hoặc không được coi là chỗ dựa thì sẽ dẫn tới hiện tượng lệch chuẩn, mâu thuẫn, thậm chí loạn chuẩn như hiện nay.
    Cowboy™ Home
    Ai mang con sáo sang sông
    Để cho con sáo mất công...bay dzìa !

  10. Thành viên sau đã Bấm nút Thanks (gửi lời cảm ơn) tới Cowboy cho bài viết hữu ích này:


  11. #6
    Cowboy's Avatar
    Ngày tham gia
    11-11-2011
    Đang ở
    ViAnhEm.com
    Bài viết
    1,136
    Thanks
    1,198
    Được THANKS 3,438 lần
    5. Thay lời kết

    Trong quá trình chuyển hóa của sân khấu ca nhạc, từ “kênh nghe” thuần túy, sang “nghe, nhìn” tổng hợp đã biến hoạt động âm nhạc trở thành dạng thức văn hóa tổng hợp, phổ biến mang tính đại chúng. Cộng thêm với sự hỗ trợ của phương tiện kỹ thuật, sức mạnh của thị trường, lĩnh vực âm nhạc trở thành vùng đất màu mỡ mà ai cũng có thể lên tiếng, bày tỏ quan điểm. Nhiều người viết tự đặt mình vào “khán giả”, “thính giả” nhằm tìm ra vị thế “chính nghĩa”, “công chính” công kích những hiện tượng mà mình chẳng ưa hoặc chỉ thuần túy theo tiêu chí có lợi. Vấn đề hớ hênh trong hoạt động biểu diễn thường xuất phát từ truyền thống cấm đoán tạo thành ẩn ức cho cả người trong cuộc lẫn người quan sát. Bởi thế, bấy lâu nay ống kính “Nhục nhãn” của nhiều nhà báo không nhắm tới việc rọi sáng những vùng tối của cái đẹp bằng ánh sáng trí tuệ, mà đi soi mói “chỗ hở”, “chỗ kín” nhằm chứng minh sự cao đạo… của bản thân. Lịch sử cho thấy, từ cổ chí kim, nghệ thuật chưa bao giờ thuộc về số đông (trong chiều đồng đại). Tuy nhiên, theo chiều hướng phôi pha của thời gian làm biến dạng hình hài mỗi chúng ta, tác phẩm có giá trị nghệ thuật vẫn long lanh, nghiêng mình trước thời gian.

    Hoạt động âm nhạc, nghệ thuật vẫn là địa hạt an toàn, bình yên… Những tai nạn xảy ra như cơm bữa trong thời gian gần đây không ít nhiều đều xuất phát từ sự vô tri. Ở nước ta, trong rất nhiều lĩnh vực chứ không riêng gì âm nhạc, vấn đề của mọi vấn đề luôn nằm trên phương diện Tiên đề. Các giá trị mâu thuẫn nhau cũng bởi Tiên đề của chúng chưa thống nhất hoặc đã lỗi thời. Trên đường hướng vươn tới mục tiêu Công bằng, Dân chủ, Văn minh, xã hội Việt Nam sẽ phải tiếp nhận thêm nhiều giá trị mới nhằm hóa giải những ẩn ức chất chứa từ bao đời nay. Hoạt động văn hóa nói chung và nghệ thuật nói riêng vốn chẳng phải là khu tự trị, cũng chẳng phải vùng bị trị, mà nó là nơi diễn ra sự khác biệt.

Quyền viết bài

  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình
  •