PDA

View Full Version : Thủ pháp Đánh nhịp, chỉ huy hợp xướng



HungMusic_NT
28/7/11, 03:01 PM
Thủ pháp đánh nhịp và chỉ huy dàn nhạc

Trước hết nói qua về:
Các tiết nhịp và loại nhịp hỗn hợp. Các phân nhóm trường độ trong ô nhịp của các loại nhịp hỗn hợp

Các tiết nhịp đơn có thể liên kết thành những tiết nhịp phức. Sự kết hợp 2 hoặc nhiều loại tiết nhịp tạo thành những tiết nhịp phức hỗn hợp. Để đơn giản hơn, người ta gọi đó là những tiết nhịp hỗn hợp, còn các loại nhịp thể hiện chúng được gọi là các loại nhịp hỗn hợp.
Để đơn giản hơn, người ta gọi đó là những tiết nhịp hỗn hợp, còn các loại nhịp thể hiện chúng được gọi là các loại nhịp hỗn hợp.
Trong âm nhạc, các loại nhịp hỗn hợp ít gặp hơn nhiều so với nhịp đơn và nhịp phức. Phổ biến hơn cả là các loại nhịp 5 và 7 phách: 5/4 ; 5/8; 7/4; 7/8
Đôi khi ta cũng gặp các loại nhịp hỗn hợp khác, chẳng hạn nhịp 11/4.

Nhịp hỗn hợp khác nhịp phức ở một số điểm:
1. Cấu trúc của các loại nhịp hỗn hợp phụ thuộc ở trình tự nối tiếp của các loại nhịp đơn hợp thành các loại nhịp hỗn hợp đó, điều này còn có ảnh hưởng đến sự luân phiên của các phách mạnh và tương đối mạnh trong ô nhịp.
2. Các phách mạnh và tương đối mạnh trong ô nhịp luân phiên không đều.

VD: a) Loại nhịp 5 phách:
(2 + 3) : trọng âm rơi vào phách thứ nhất và phách thứ 3
(3 + 2) : trọng âm rơi vào phách thứ nhất và phách thứ 4
b) Loại nhịp 7 phách:
(3 + 2 + 2) : trọng âm rơi vào các phách thứ nhất, thứ tư và thứ sáu của ô nhịp
(2 + 2 + 3) : trọng âm rơi vào các phách thứ nhất, thứ ba và thứ 4 của ô nhịp.
Trong âm nhạc hầu như không gặp loại nhịp 7 với cấu trúc ô nhịp: (2 + 3 + 2)

Cũng có những trường hợp, trong cùng một tác phẩm âm nhạc, có sự thay đổi trình tự luân phiên các loại nhịp đơn hợp thành nhịp hỗn hợp.
Để tiện đọc nốt nhạc trong loại nhịp hỗn hợp, đôi khi bên cạnh ký hiệu cơ bản của loại nhịp, người ta viết thêm một ký hiệu phụ nằm trong ngoặc đơn chỉ rõ hình thức luân phiên các loại nhịp đơn trong ô nhịp.
Ngoài ra, đôi khi còn dùng vạch nhịp phụ bằng các dấu chấm đứt quãng, chỉ rõ chỗ bắt đầu của các loại nhịp đơn trong ô nhịp.

Cách phân nhóm trường độ trong các loại nhịp hỗn hợp cũng tiến hành như trong các loại nhịp phức. Đặc điểm của cách phân nhóm trường độ trong các loại nhịp này là sự không cân bằng của các nhóm tiết tấu do tính không đồng nhất của các loại nhịp đơn nằm trong các loại nhịp hỗn hợp.

Các loại nhịp biến đổi
Trong âm nhạc, có trường hợp trong phạm vi một tác phẩm, tiết nhịp cũng thay đổi, và như vậy cả loại nhịp cũng thay đổi. Những loại nhịp như vậy được gọi là nhịp biến đổi.
Sự luân phiên các loại nhịp như vậy có thể đều hoặc không đều. Khi luân phiên đều, ký hiệu của các loại nhịp luân phiên nhau có thể được viết ngay bên khóa thành 2 cột. Khi luân phiên không đều, ký hiệu của các loại nhịp viết ngay trong bản nhạc trước chỗ cần thay đổi loại nhịp. Loại nhịp thay đổi kiểu này thường gặp nhiều hơn.

Bây giờ sẽ nói đến thủ pháp đánh nhịp và chỉ huy dàn nhạc:
Cơ sở của các thủ pháp chỉ huy là những hình vung tay hai, ba và bốn phách
Các sơ đồ dưới đây là của tay phải

a) Tất cả các loại nhịp đơn hai phách chỉ huy bằng 2 lần vung tay - đi xuống và đi lên:
*Chú ý: Khởi đầu của mỗi phách trong ô nhịp là lúc kết thúc của động tác vung tay, vào điểm tựa của chuyển động:

[Only registered and activated users can see links]

b) Tất cả các loại nhịp đơn ba phách chỉ huy bằng ba lần vung tay - xuống, sang phải và lên:

[Only registered and activated users can see links]

c) Loại nhịp 4 phách sử dụng bốn lần vung tay - xuống, sang trái, sang phải, và lên:

[Only registered and activated users can see links]

d) Loại nhịp sáu phách chỉ huy bằng 6 lần vung tay. Thủ pháp này cơ bản dựa vào cách chỉ huy 4 phách, trong đó động tác xuống và sang phải nhắc lại 2 lần.
Ở tốc độ cao, các loại nhịp 6/8 và 6/4 chỉ huy như các loại nhịp đơn hai phách, một lần vung tay ba phách.

[Only registered and activated users can see links]

e) Loại nhịp chính phách chỉ huy bằng chín lần vung tay. Thủ pháp này cơ bản dựa vào cách chỉ huy 3 phách, trong đó các động tác vung tay đều lặp lại 3 lần.
Ở tốc độ cao, các loại nhịp chín phách chỉ như loại nhịp đơn ba phách, một lần vung tay là 3 phách.

[Only registered and activated users can see links]

f) Loại nhịp 12 phách chỉ huy bằng 12 lần vung tay. Thủ pháp này, cơ bản dựa vào cách chỉ huy bốn phách. Mỗi phách chuyển động tương ứng với một ô nhịp đơn. Mỗi động tác vung tay đều nhắc lại 3 lần.
Ở tốc độ cao, loại nhịp 12 phách chỉ huy như loại nhịp 4 phách.

[Only registered and activated users can see links]

g) Loại nhịp 5 phách chỉ huy bằng 5 lần vung tay. Thủ pháp này cơ bản dựa vào chỉ huy 4 phách, trong đó động tác xuống hoặc sang phải được nhắc lại 2 lần, tùy theo trình tự của các loại nhịp đơn.

i) Loại nhịp bảy phách chỉ huy bằng bảy lần vung lên. Thủ pháp này cơ bản dựa vào cách chỉ huy bốn phách trong đó động tác xuống, sang phải và lên được nhắc lại 2 lần nếu trình tự của các loại nhịp đơn là 3 + 2 + 2, động tác xuống, sang trái và sang phải được nhắc lại 2 lần, nếu trình tự là 2 + 2 + 3:

[Only registered and activated users can see links]

Mời mọi người tiếp tục trao đổi về phương pháp đánh nhịp, vốn là một phần rất quan trọng trong quá trình hoạt động âm nhạc

(Sưu tầm)

Trịnh Ngọc Bảo
28/7/11, 03:32 PM
Cái này chắc dành cho dân chỉ huy vào trao đổi. Tưởng có thủ pháp gì dành cho anh em nhạc nhẹ nhà mình :D. Rất nhiều người chơi solo ko tốt khi gặp nhịp phức, họ thường quy đổi về nhịp chẵn để thực hiện, có cách gì khắc phục điều này không các bác?

Midi2657
28/7/11, 03:43 PM
Dân trống mà không biết thì ai biết đây?
Đối với Drum và Piano đôi khi dậm Kit và dậm Pedal không theo nhịp thì cái đầu phân tích nhịp và quyết định.
Nhìn mấy tay Jazz Piano chơi nhạc đánh nhịp bằng ... răng tuy buồn cười nhưng hiệu quả thật.

Trịnh Ngọc Bảo
28/7/11, 04:52 PM
Vậy chơi những bài swing nhanh chắc phải xài hàm cao su hả anh :)). Tập để có đc cái đầu tăng dù là nhịp gì cũng khoai phết, em thi thoảng vẫn nhầm. Nói chung theo em các cách của Cổ điển chỉ áp dụng cho dân cổ điển, riêng nhạc nhẹ thì phải tập phương pháp "đếm đọc" ngay từ khi mới bắt đầu. Sau cái metronome nó mới chạy tách biệt đc riêng trong đầu được. Ông thì dạy dậm chân trái, ông thì chân phải, ông thì tay......vv đến khi oánh các bài sử dụng cả 4 vó thì bám vào đâu :D. Lỗn lận nhiều phương pháp quá sau tẩu hỏa nhập ma chả có tác dụng gì thực tiễn

Midi2657
28/7/11, 05:28 PM
Chưa bao giờ chơi bài khó nên chưa xài đến răng. Ý mình hỏi chú Bảo đánh nhịp thế nào khi mà cả 4 vó đều hoạt động không vó nào giống vó nào.
Chờ cao kiến của Olman xem khi chơi nhạc Jazz tiết tấu khó thì đánh nhịp bằng gì? Mấy tay Jazz Piano ngáp ngáp để đánh nhịp nhưng đâu có thấy vào đầu nhịp, giống như họ bám víu vào chổ nào đấy lấy cân bằng thôi.
Sao càng bàn luận lại thấy mình càng Stupid thế không biết!

Trịnh Ngọc Bảo
28/7/11, 06:09 PM
Em cực thích chủ đề này Huynh ạ :), vì nó liên quan thường nhật tới iem mừ :D. Em đưa cái clip em nghịch cách đây mí năm các bác lượng thứ cho iem nha, ko thì xí hổ liém..................X_X, ở nhà em hay nghịch kiểu này để củng cố cái tứ chi :D

[Only registered and activated users can see links]


Không biết bác Oldman và các bác khác tập dư lào, chỉ anh em mí cách để nuyện thêm cho zui..............

Midi2657
28/7/11, 08:14 PM
Rỏ rồi, ngúc ngoắc cái đầu để đánh nhịp, học được chiêu khi bận bịu 4 vó rồi.
Hé hé.

HungMusic_NT
28/7/11, 08:16 PM
Ghê thật, tay đánh đơn, chân dậm hihat chùm ba, tiết tấu vậy quá vững rùi

Khánh Hoàng
01/8/11, 11:04 AM
Môn Âm nhạc ở trường phổ thông, sau mỗi bài hát có phần ôn tập ở các tiết kế tiếp.
Để các em hát đúng nhịp phách,(...) thì nhiệm vụ của người giáo viên nhạc là phải chỉ huy cho các em hát
Người giáo viên nhạc lúc này gần giống như "mấy ông cầm đũa quay lưng lại khán giả".
Tuy nhiên, hồi còn học ở trường sư phạm người ta chỉ dạy cho mình cách đánh nhịp (2/4; 3/4; 6/8; 4/4); xem lại mấy ông cầm đũa kia thì thấy mình làm khác xa vì ổng sử dụng một cái đũa, 5 ngón tay, còn thêm những cái gật - lắc đầu, vai, khẩu hình nữa...
Ai rành về vụ Chỉ huy hợp xướng và dàn nhạc thi chia sẻ cho gà tồ này với!

S_III
01/8/11, 12:01 PM
Trong lịch sử âm nhạc có ghi Nhạc sỹ Beclio chỉ huy bằng cậy gậy đánh nhịp bằng cách thọc gậy xuống đất( Hồi ấy người ta làm thế), chẳng may thọc vào chân rồi bị nhiểm trùng mà chết. Từ đó người ta thay cây gậy bằng chiếc đũa đánh ngang. Nhưng thường dùng trong chỉ huy dàn nhạc giao hưởng chứ trong hợp xướng và các hình thức hát ít người hơn thì ít dùng ( Chưa thấy dùng)
Bạn đi học chuyên ngành chỉ huy giao hưởng và chỉ huy dàn nhạc GHVN đi thì sẽ được cầm đũa.

Mykinyeu
01/8/11, 01:12 PM
Chỉ huy dàn nhạc hay hợp xướng mà các bạn nhìn lúc biểu diễn thì người chỉ huy cũng đang biểu diễn thôi, phải nhìn lúc tập luyện mới thấy hết cái khó và khổ của nghề chỉ huy. Trước hết là người chỉ huy phải hiểu được tác phẩm và dàn dựng, phối khí nó hoặc theo đúng chuẩn của nhạc sĩ sáng tác hoặc theo sự sáng tạo của người chỉ huy. Mắt phải đọc vài chục dòng tổng phổ cùng một lượt, âm thanh vang lên trong đầu với âm thanh thực tế của dàn nhạc phát ra có giống không, bè Violin có 24 cây thì cây nào chưa đúng,hợp xướng thì bè nào có người hát chênh...vv và vv...!
Còn việc bắt nhịp cho học sinh hát thì đơn giản là làm sao "vẫy tay" để học sinh hát đúng là đạt yêu cầu :))
Ở chỗ mình có ông chỉ huy hợp xướng chuyên mặc áo đuôi dế và cầm gậy chỉ huy, đứng thì dạt ra gần phía ngoài sân khấu vì không được "chổng mông" vào quan khách!

ThuyLeQuang
01/8/11, 02:35 PM
:))
Ở chỗ mình có ông chỉ huy hợp xướng chuyên mặc áo đuôi dế và cầm gậy chỉ huy, đứng thì dạt ra gần phía ngoài sân khấu vì không được "chổng mông" vào quan khách!
Ông chỉ huy mà bác Thành nói có phải là ông "Năm thừa á" ở trường CDSP HD không vậy?

Midi2657
01/8/11, 03:31 PM
Nếu chỉ là tốp ca đơn giản thì 1 hoặc cả đôi đũa cũng thế, nếu có phối 2,3 bè hoặc hát đuổi thì 1 đũa giử nhịp , tay thì điều khiển mạnh nhẹ, hoặc ra hiệu về phía nhóm chuẩn bị diển tấu phần bè của họ.
Hình như trong dàn nhạc giao hưởng cũng thế.

S_III
01/8/11, 08:05 PM
Ở chỗ mình có ông chỉ huy hợp xướng chuyên mặc áo đuôi dế và cầm gậy chỉ huy, đứng thì dạt ra gần phía ngoài sân khấu vì không được "chổng mông" vào quan khách!
Ở chỗ mình lại có 1 ông chỉ huy hợp xướng tay vung mạnh hết cỡ nhưng miệng lại hét lên với học sinh là: " Hát nhỏ thôi"

vnoanh
11/11/13, 08:12 AM
Cùng nội dung của topic có anh em nào biết xin hướng dẫn cách đánh nhịp cho bài hát, đặc biệt là các anh em sinh hoạt trong ca đoàn của Nhà Thờ Thanks!
Mình viết bài và muốn VAE ai biết thêm thông tin chỉ giúp cho các bạn trẻ mà ít quá. Các bác cao thủ đi đâu rồi và các bạn giảng dạy cũng đâu rồi?????