PDA

View Full Version : Chuyên đề: Nhạc sỹ hòa âm phối khí



Reporter
30/5/10, 12:42 PM
Có những bản nhạc khi trình diễn lần đầu tiên không gây ấn tượng với công chúng, nhưng khi được khoác lên mình “chiếc áo mới” nhờ phần hoà âm phối khí thì lập tức trở nên ăn khách. Vì thế, nếu xem nhạc sĩ sáng tác là cha đẻ của ca khúc thì nhạc sĩ hoà âm - phối khí (HAPK) có thể được xem là người cha thứ 2 của ca khúc đó.



[Only registered and activated users can see links]

các ca sĩ trong chương trình Bài hát Việt

Nhạc sĩ hoà âm phối khí – anh là ai?
Mới đây, trên Giai Điệu Xanh cũng có đăng ý kiến của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc về nền ca khúc quần chúng không nhạc đệm Việt Nam, trong đó có ý rằng: các nhạc sĩ trong nước vẫn chưa chuyên nghiệp vì chưa viết được phần đệm cho ca khúc của mình, chính vì vậy mới có chức danh nhạc sĩ HAPK. Không chỉ nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc mà nhiều nhạc sĩ khác vốn đề cao tác phẩm khí nhạc cũng cho rằng chỉ ở Việt Nam mới có nhạc sĩ HAPK. Vậy nhạc sĩ HAPK là ai?

Hoà âm phối khí ở đây được hiểu là việc sọan hòa âm, viết đối âm, lựa chọn, sắp xếp, bố cục các nhạc cụ sao cho vừa phát huy được tính năng của từng nhạc cụ, vừa tôn được giai điệu bài hát. Nhạc sĩ HAPK là người nắm được tính năng của rất nhiều nhạc cụ, đa số họ đều đi lên từ nhạc công: như Đỗ Bảo, Huy Tuấn, Anh Quân, Đức Trí… Chính họ là người quyết định sẽ dùng những loại nhạc cụ nào, chơi theo phong cách nào để nâng giai điệu và ca từ của bài hát. Mỗi nhạc sĩ cũng chọn cho mình một phong cách, cũng có sở trường khác nhau. Có nhạc sĩ chuyên tâm với dòng nhạc trữ tình quê hương, có người yêu thích giai điệu mộc mạc của nhạc dân gian và cũng có người bị cuốn hút bởi âm thanh đa dạng của dòng nhạc điện tử.



[Only registered and activated users can see links]


NS Võ Thiện Thanh và Ca sĩ Thu Minh trong lễ trao giải Bài hát Việt


Thật ra, viết hoà âm là việc của nhạc sĩ sáng tác, nhưng có lẽ với sự phát triển của ca khúc quần chúng, nhiều nhạc sĩ hiện nay không có điều kiện hoặc không thể viết. Sự góp công của nhạc sĩ HAPK cũng là điều chuyên môn hóa cần thiết. Việc HAPK cho tác phẩm cũng giống như việc vẽ màu cho bức tranh, sử dụng bao nhiêu màu là tuỳ ý nhưng làm sao để vừa hài hoà, vừa độc đáo là điều khó khăn, đòi hỏi sự dày công chăm chút, sáng tạo của người nhạc sĩ HÂPK.

Ca khúc thành công – công của ai?
Khán giả thưởng thức âm nhạc thường không để ý đến vai trò của người nhạc sĩ HAPK, họ có thể nhận xét là ca khúc đó hay hoặc dở nhưng cũng ít khi nhận xét phần HAPK của bài đó như thế nào. Vai trò của người nhạc sĩ HAPK đã rõ nhưng công việc thầm lặng của họ nhiều khi cũng chưa được công chúng quan tâm. Tuy nhiên, giới nhạc sĩ thì vẫn trân trọng những thành quả của các nhạc sĩ hoà âm phối khí và vẫn có một sự đánh giá xếp hạng “âm thầm” dành cho các nhạc sĩ này.



[Only registered and activated users can see links]
"Con đường âm nhạc" của NS Nguyễn Văn Tý

Tất nhiên, công lao của nhạc sĩ sáng tác là không thể phủ nhận và sự ca tụng dành cho nhạc sĩ sáng tác là hoàn toàn xứng đáng. Vài năm trở lại đây, với sự ra đời của chương trình Bài hát Việt, công chúng được biết nhiều hơn đến người nhạc sĩ HAPK. Mỗi ca khúc biểu diễn trong chương trình đều có nêu danh người HAPK và ban tổ chức cũng có giải thưởng “phối khí hiệu quả” dành cho các nhạc sĩ, âu cũng là phần thưởng khích lệ họ tiếp tục sáng tạo.

Trong các chương trình ca nhạc hiện nay, vai trò của người nhạc sĩ HAPK cũng được nhắc đến nhiều hơn, dấu ấn của họ để lại cũng khá đậm nét. Và dĩ nhiên, một sự cạnh tranh “ngấm ngầm” cũng diễn ra, đây cũng là một dấu hiệu tốt để nhạc trẻ Việt Nam phát triển, tránh tình trạng “đạo hoà âm” mà lâu nay báo chí thường hay đề cập tới.

Trong loạt bài viết về các nhạc sĩ HAPK, Giai Điệu Xanh xin giới thiệu lần lượt một số gương mặt nhạc sĩ HAPK tiêu biểu hiện nay.

Reporter
30/5/10, 12:45 PM
Đức Trí - nhạc sỹ lắm chiêu

Vừa mới góp sức biên tập, thực hiện “Đức Tuấn hát tình ca Phạm Duy” theo phong cách cổ điển trong tháng 7, sau đó là vol 1 PAK của anh chàng thở ra rock Phạm Anh Khoa; đến tháng 8 đã thấy anh xuất hiện trong “Vì ta cần nhau” của Hồng Nhung – Quang Dũng. Người có thể làm song song nhiều dự án, mỗi album lại mang một màu sắc khác nhau chỉ có thể là Đức Trí.

[Only registered and activated users can see links]
NS Đức Trí
Có thể nói Đức Trí chính là cái tên “hot” nhất trong giới nhạc sĩ trẻ hiện nay. Các sáng tác của anh liên tục có mặt trên bảng xếp hạng những bài hát được ỵêu thích nhất với những giọng ca “nổi” nhất như Phương Thanh, Hồ Ngọc Hà … Những ca khúc với ca từ giản dị, giai điệu dễ nghe và rất cuốn hút. Người ta còn thống kê được 2/3 số bài hát của anh là các bài hit. Bên cạnh đó Đức Trí cũng là một nhạc sĩ hòa âm phối khí, một producer rất “mát tay”.
Học đàn bầu từ nhỏ nhưng đến khi vào nhạc viện, Đức Trí lại học Lý luận phê bình và mê keyboard và trở thành một nhạc công “có nghề”. Năm 1992, cùng ban nhạc Đen Trắng đoạt giải nhất liên hoan pop-rock Sài Gòn. 1993 đoạt giải nhì về keyboard tại liên hoan nhạc nhẹ toàn quốc. Những năm tháng học ở nhạc viện đã giúp anh tiếp cận với nhạc cổ điển nhưng môi trường nhạc viện lại không chú trọng nhạc nhẹ và quyết định du học cũng bắt đầu từ đó.
Sang Mỹ làm đủ mọi việc để có đủ tiền theo học ngành Biên soạn và sản xuất âm nhạc đương đại, cái được nhất đối với anh sau chuyến du học ấy là cách tổ chức làm việc chuyên nghiệp của một nhà sản xuất âm nhạc. Về nước, tư duy HAPK của Đức Trí hòan toàn thay đổi.
Nhạc của Đức Trí đa phong cách. Cũng phải thôi, bởi trong anh hòa quyện cả chất dân gian, cổ điển và đương đại. Nhưng phong cách làm việc của anh cho thấy tư duy của người producer chuyên nghiệp: tỉnh táo để nhìn rõ ưu khuyết của ca sĩ; tư vấn, định hướng chọn bài cho phù hợp. Với 1 chàng trai trẻ đầy nội lực, “thở ra đã có rock” như Phạm Anh Khoa, anh không sáng tác riêng vì biết không phù hợp mà mời những nhạc sĩ như Tuấn Khanh sáng tác. Các bản phối của anh trong album nghe nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn không mất đi chất rock.
Với “Đức Tuấn hát tình ca Phạm Duy”, Đức Trí đã cho thấy tài năng của người nhạc sĩ HAPK quả thật lắm chiêu. Anh sử dụng các loại nhạc cụ dân gian như đàn bầu, đàn cò để tôn lên vẻ đẹp mượt mà trong ca từ, nhắc nhớ thêm về một thời kỷ niệm trong ca khúc Phạm Duy. Cái nền nhạc cổ điển thời anh còn học ở nhạc viện đã phát huy trong album. Nghe những Ngày xưa Hòang Thị, Vợ Chồng quê, Tình hoài hương qua bàn tay HAPK của Đức Trí, những ai chưa biết đến nhạc Phạm Duy cũng phải rung động. Nghe mới thấy cái hay của từng nốt nhạc. Đối với những bài hát đã được khẳng định qua thời gian, làm mới ca khúc mà vẫn không “biến chất”, không làm người nghe cảm thấy nghịch tai là điều mà Đức Trí đã thành công. Đây cũng là album đánh dấu một bước phát triển mới trong sự nghiệp của Đức Trí.
Song song đó là “Vì ta cần nhau” của Hồng Nhung – Quang Dũng vừa mới trình làng. Vai trò của Đức Trí là người biên tập âm nhạc, HAPK cho album và anh đã làm tròn vai. Những bài tình ca trong album, từ bài mới như Điều ta đang có, Bóng mây đời tôi cho đến những bài cũ như Phôi Pha, Em đi qua tôi…được phối tươi mới, sang trọng và đầy cuốn hút. Cách hòa âm của Đức Trí: kết hợp giữa cổ điển và hiện đại, khai thác triệt để các loại nhạc cụ, từ dàn dây cho đến những nhạc cụ mộc, nhạc cụ dân tộc.

Reporter
30/5/10, 12:46 PM
Quốc Trung và world music

Nếu một bài dân ca có thể được hát trên nền nhạc jazz hay phối theo phong cách rock, nếu một làn điệu ca trù, điệu hò được thể hiện qua chất âm nhạc R&B hiện đại… thì đó chính là World music.

Và người mạnh dạn thử nghiệm để rồi thành công với phong cách mới World music không ai khác hơn là nhạc sĩ Quốc Trung.

[Only registered and activated users can see links]
NS Quốc Trung
Hiểu theo cách đơn giản nhất, world music là thể loại âm nhạc cho phép kết hợp chất liệu dân gian bản địa với âm nhạc hiện đại. Trong world music, người nghe có thể cảm nhận được âm hưởng nhạc cổ điển mà vẫn thấy gần gũi với dân ca nhạc cổ. Sự kết hợp này có thể nói là “vẹn cả đôi đường” khi vừa phù hợp với tai nghe nhạc của giới trẻ, vừa góp phần lưu truyền gìn giữ những làn điệu dân ca cổ truyền của dân tộc.
Trên thế giới, khuynh hướng phát triển World music diễn ra từ rất lâu và khá phổ biến, nhất là trong âm nhạc của người da màu. Sự hòa quyện của nhạc Reggae, của những nhịp phách trống conga và bongo với những âm thanh điện tử đương đại quyến rũ đến nỗi xóa mờ khoảng cách giữa các vùng miền. Người yêu nhạc như cảm thấy đó chính là thứ âm nhạc của mình.
Ở Việt Nam, người nghe chỉ được tiếp cận với thể loại âm nhạc này cách đây vài năm. Những bài dân ca vốn quen với kiểu hát mộc thì nay hòa cùng giai điệu Tây phương mới mẻ. Cái bắt tay đầu tiên của Quốc Trung là với “người cũ” Thanh Lam thực hiện Mây trắng bay về nhưng đến Khu vườn yên tĩnh của Hồng Nhung thì anh mới thật sự có sự tiến bộ vượt bậc. Thành công của album này mở đường cho nhiều album world music sau đó như Em và đêm (Thanh Lam – Lê Minh Sơn), 2222 (Hồ Quỳnh Hương), Ngỡ đâu trăng đã qua đời (Quang Linh)…

[Only registered and activated users can see links]

Những bài hát trong Khu vườn yên tĩnh, từ Giọt sương cho đến Hòn đá trong vườn tôi, Con chim sâu, Vườn gió… đều mang lại cho người nghe từng giọt âm thanh trong lành, tươi mới. Nhạc sĩ Quốc Trung đã tạo ra một không gian âm nhạc gần như hòan hảo trong album. Các sáng tác của Dương Thụ, Quốc Trung, Huy Tuấn đều chậm rãi, ca từ khá gọn gàng nhưng phần hòa âm thì hết sức đặc biệt. Lúc là âm hưởng đại ngàn huyền bí trong đọan intro của Giọt sương, lúc là tiếng sáo Mèo cùng làn điệu dân ca Mèo lạ lẫm mà gần gũi trong Con chim sâu…
Tâm huyết của anh chính là show diễn Đường xa vạn dặm và sau đó là CD Đường xa vạn dặm. Một đêm diễn của riêng Quốc Trung, của thể loại world music và mang lại cho khán giả nhiều cảm xúc. Từ cốt truyện Người thiếu phụ Nam Xương của Nguyễn Dữ, Quốc Trung đã chia thành 9 chương trong Đường xa vạn dặm. Kết hợp cả xẩm, chèo, ca Huế, quan họ với nhạc điện tử. Khéo léo mang nhiều nhạc cụ dân tộc như đàn nhị, đàn bầu, đán đáy, trống chèo, sáo, tiêu vào 7 tác phẩm trong album: Đào liễu, Vọng nguyệt, Lưu lạc, Dòng sông một bờ, Hạc trong sương, Đường xa vạn dặm và Độc thoại. Quả thật, nhạc dân tộc và văn hóa Việt đã hòa nhịp cùng văn hóa thế giới.
Cái hay của World music là thỏa sức sáng tạo, thỏa sức kết hợp. Có những sự kết hợp tưởng chừng như tách biệt, không ăn nhập gì với nhau nhưng lại mang lại những hiệu quả bất ngờ, thú vị. Đây sẽ là xu hướng của tương lai, phù hợp với xu hướng hội nhập văn hóa. World music dễ dàng mang ra trình diễn ở nước ngoài và cũng dễ được công chúng trong nước tiếp nhận. Giai đọan gần đây, thấy Quốc Trung có vẻ chững lại, hy vọng đây sẽ là bước chuyển cho những dự án mới.

Reporter
30/5/10, 12:47 PM
Đỗ Bảo và những ô màu khối lập phương

Khá lặng lẽ, không nhiều ca khúc và chỉ xuất hiện trong những chương trình lớn với tư cách là nhạc công của ban nhạc Sao Mai nhưng vẫn là một cái tên “đắt giá” trong lĩnh vực hòa âm phối khí (HAPK), đó chính là “chuyên gia” viết thư tình Đỗ Bảo…

[Only registered and activated users can see links]
NS Đỗ Bảo
Công chúng biết đến Đỗ Bảo nhiều với tư cách là nhạc sĩ sáng tác. Tình ca của anh với giai điệu trong sáng, mượt mà cùng ca từ giản dị, gần gũi nên dễ tạo cảm xúc cho người nghe. Nhưng Đỗ Bảo lại là dân khí nhạc “chính hiệu”, dù thành công ở lĩnh vực ca khúc nhưng khí nhạc mới chính là sở trường của anh và HAPK là công việc mà anh đặc biệt đam mê.
Trẻ, táo bạo và nhiều cảm hứng, Đỗ Bảo đã được nhắc tên qua show diễn Nhật Thực của Hà Trần – Ngọc Đại vào năm 2002. Đến năm 2004, chính thức sở hữu một album riêng tâm huyết mang tên Cánh Cung với hoài bão muốn sớm khẳng định mình. Và quả thật Cánh Cung đã giúp tên tuổi của Đỗ Bảo bay xa hơn khi được xem là một trong những album đáng nghe nhất trong năm.

[Only registered and activated users can see links]

Với tư cách là nhạc sĩ HAPK, những bản phối đầu tiên của anh nhẹ nhàng, đơn giản vì anh muốn nó là pop: dễ nghe, dễ nhớ. Nhưng dần dần, âm nhạc của Đỗ Bảo ngả dần sang New Age. Nếu ở Nhật Thực, Đỗ Bảo đã hóa giải được chất “quái” của nhạc sĩ Ngọc Đại và người hát Hà Trần thì đến Cánh Cung, với những bài quen thuộc như Bức thư tình đầu tiên, Cầu vồng đêm mưa, Điều hoang đường nhất, Điều ngọt ngào nhất, Cánh buồm cổ tích, Cỏ mềm…được phối theo những giai điệu bay bổng phù hợp với những bài tình ngọt ngào.

[Only registered and activated users can see links]

Nhưng sau chương trình Gió Bình Minh (diễn ra ở Hà Nội vào năm 2006), một chương trình không liên quan đến ca khúc mà thuần chỉ là phối hợp trình diễn âm nhạc dân tộc theo một hướng mới mẻ thì dễ dàng nhận ra Đỗ Bảo đang quay sang hướng nhạc dân tộc hiện đại. Khác với Đường xa vạn dặm của Quốc Trung, chương này sử dụng nhạc cụ dân tộc để tìm tòi những chất liệu âm nhạc mới, dàn dựng các tác phẩm bằng một ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, muốn thoát khỏi lối mòn trong tư duy sáng tạo. Đây quả thật là sự mạo hiểm của chàng nhạc sĩ trẻ luôn mong muốn được khẳng định mình.
Năm 2007, anh đang thực hiện và sẽ cho ra mắt nhiều album: Những mùa đông yêu dấu (vol.2 của Tấn Minh), Những ô màu khối lập phương (Vol.2 của Tùng Dương), album của Mỹ Lệ, album đầu tay cho Sao Mai Nguyễn Ngọc Anh và một album cho ca sĩ hải ngoại Huy Phạm... chứng tỏ Đỗ Bảo cũng đang muốn vươn tới một Đỗ Bảo producer.
Tên tuổi của Đỗ Bảo là sự bảo chứng cho chất lượng của album, nhưng thành công đến đâu thì chưa thể đánh giá ngay được. Sự thay đổi trong phong cách âm nhạc, hoài bão muốn thay đổi thói quen nghe nhạc của công chúng “đượng đại”, còn phải chờ thêm nữa nhiều sản phẩm âm nhạc của Đỗ Bảo.

Reporter
30/5/10, 12:48 PM
Quốc Dũng - chung thủy với nhạc quê hương

Người nhạc sĩ với các sáng tác mượt mà, sâu lắng; cách hoà âm các bài hát theo dòng nhạc trữ tình quê hương và hình như chỉ theo mỗi dòng nhạc ấy chính là Quốc Dũng.


Với nhạc sĩ Quốc Dũng, công việc sáng tác cũng giống như một cuốn nhật ký, ghi lại những cảm xúc, những suy nghĩ của người nghệ sĩ. Những âm thanh, nốt nhạc chính là cách bày tỏ hữu hiệu nhất. Đã viết hơn 100 ca khúc, trong đó có những bài được sáng tác khi anh còn rất trẻ như Em đã thấy mùa xuân chưa (17 tuổi) và những bài quen thuộc như Thoát ly, Người về từ lòng đất… tất cả đều ghi dấu ấn đẹp trong lòng bạn yêu nhạc.

[Only registered and activated users can see links]
NS Quốc Dũng

Mỗi nhạc sĩ đếu có phong cách sáng tác riêng. Nếu Võ Thiện Thanh chú trọng về hoà âm, Quốc Bảo trau chuốt về ca từ thì nhạc Quốc Dũng lại có phong thái nhẹ nhàng, dung dị. Ca từ trong ca khúc Quốc Dũng thật đơn giản, có những bài hát của anh mà lời hát như là những lời nói bình thường, được đặt trên những nốt nhạc du dương: Mai, anh đã xa em thật rồi… Giai điệu bài hát cũng không có sự trúc trắc, quanh co.

Tuy khá thành công với việc viết ca khúc nhưng công việc chính của anh vẫn là nhạc sĩ hoà âm phối khí (HAPK). Là một trong những người đầu tiên ở Sài Gòn mở phòng thu tư nhân (năm anh mới 18 tuổi) cho thấy niềm đam mê khám phá từng nốt nhạc, từng giai điệu trong anh. Thời đó, việc mở phòng thu của anh chỉ chuyên dùng thu âm các chương trình phát thanh của Sài Gòn. Về sau, khi đời sống ca nhạc bắt đầu phát triển các ca sĩ đã tìm đến phòng thu để ghi âm. Hầu hết các tên tuổi lớn của làng ca nhạc Sài Gòn trước 1975 đều đã qua studio nhỏ xíu nằm ngay giữa phòng khách nhà anh. Hiện nay, phòng thu của anh chủ yếu làm các chương trình cho người thân, bạn bè, nhất là thực hiện album cho bà xã Bảo Yến.

Có lẽ Quốc Dũng thuộc lớp nhạc sĩ thời cũ, lại được tiếp xúc nhiều với những bài hát nhạc quê hương. Nhạc cụ đầu tiên mà anh học chính là mandolin, sau đó mới học thêm guitar, piano, trống, bass, keyboard… Phải chăng vì thế mà những giai điệu trữ tình của dòng nhạc này đã ngấm vào anh trong các sáng tác và trong cả cách hoà âm.

Nghe những bản phối của nhạc sĩ Quốc Dũng, người nghe được thưởng thức nhiều giai điệu đa dạng. Album mới nhất của anh (Nụ hồng sau cơn mưa) chính là phong cách ấy. Giai điệu quen thuộc của khúc hát Chăm trong Giấc mơ kiều nữ, đến Ông lão và con chó ngoan, Nàng của tôi là những bài được phối với nhịp nhanh, vui tươi mặc dù nội dung bài hát thì tự sự, trữ tình, nhiều lúc trầm buồn. Các bài khác, nhất là những bài qua phần thể hiện của ca sĩ Bảo Yến như Phiếm tơ lòng thì nhịp nhàng với nền nhạc là điệu Boston êm ái.
Nếu người nghe chờ đợi một sự phá cách của Quốc Dũng trong cách hoà âm giống như Võ Thiện Thanh hay Đức Trí thì rất hiếm thấy. Nhưng nếu muốn tìm về kỷ niệm xa xưa với những bài hát trữ tình, với giai điệu mượt mà, xưa cũ một chút thì nhạc của Quốc Dũng là sự lựa chọn tốt nhất.

Reporter
30/5/10, 12:49 PM
Quốc Bảo và những chiếc áo khoác cho ca khúc

Nổi tiếng vì sắc sảo trong cách đặt lời ca khúc, sắc sảo trong cách trả lời phỏng vấn và một "cái tôi "rất lớn, không ai khác hơn là nhạc sĩ Quốc Bảo. Trong cách Hoà âm phối khí (HAPK), Quốc Bảo là người biết khoác chiếc áo sang trọng cho ca khúc.

[Only registered and activated users can see links]
NS Quốc Bảo
Các bài hát của Quốc Bảo thì đã quá phổ biến, nhắc đến Quốc Bảo người ta có thể kể ngay Em về tinh khôi, Bài tình cho giai nhân, Còn ta với nồng nàn, Bình yên… Các ca khúc của Quốc Bảo được gieo trên nền giai điệu nhịp nhàng, có phần lả lướt, ca từ luôn luôn được trau chuốt kỹ càng, cẩn thận. Cách ví von của Quốc Bảo trong ca khúc lạ hơn các nhạc sĩ khác, từ ngữ có thể được xem đều là những mỹ từ, nhẹ nhàng mà sắc sảo, có lẽ vì thế đã tạo ra sự đặc biệt.
Quốc Bảo cũng là người có những bài viết phê bình, bình luận âm nhạc sắc sảo và có phong cách riêng. Có thể dễ dàng tìm thấy những bài viết của anh phát biểu về các ca sĩ, nhạc sĩ: từ Đỗ Bảo đến Mỹ Tâm… . Cách lập luận, lý giải của anh cô đọng, lạnh, sắc, đôi lúc khiến người đọc có cảm giác anh đang “đứng chiếu trên” nhưng cách anh viết thì cuốn hút vô cùng.

[Only registered and activated users can see links]

Không đề cập đến một vài ca khúc giống ca khúc nước ngòai mà dư luận cho là có hiện tượng "đạo nhạc" thì nhìn chung, cách HAPK của Quốc Bảo có cái riêng. Cách hoà âm của Quốc Bảo chịu ảnh hưởng của phương Tây rõ rệt và dường như anh cũng không cố lao tâm khổ tứ để tìm kiếm cái gọi là "bản sắc dân tộc". Nghe album mới nhất -“V”- của anh hay album của Hồ Bích Ngọc mà anh mới thực hiện có thể nhận thấy rõ điều đó. Các ca khúc có bố cục khá chặt chẽ, thống nhất từ giai điệu đến lời ca.
Ở "V", các bài Ám ảnh, Chung thân, Như nằm mê mà thôi, Khi sang mùa… với đoạn intro ngắn, đệm nhẹ nhàng bằng piano hay gần như không nhạc đệm, rồi sau đó như **t bay với sự hỗ trợ của dàn dây và nhịp trống. Rất ít bài hát của Quốc Bảo được phối nhanh nhưng ở Chuyến đi lại có cái dồn dập của Rock. Nhạc Quốc Bảo cũng "đóng đinh" với những giọng ca như Lê Hiếu, Thuỷ Tiên, nay có thêm một giọng ca mới Từ Hiền Trang.


[Only registered and activated users can see links]
Nhạc sĩ Quốc Bảo & ca sĩ Nguyên Thảo
Đến Hoà âm trong ánh sáng của Hồ Bích Ngọc, Quốc Bảo cũng định hình cho cô một phong cách mới nhưng cũng gắn chặt với âm nhạc của anh, sang hơn, mới hơn. Giọng hát của Hồ Bích Ngọc không còn “gào thét” như trước mà mềm mại hơn. Nhưng thay đổi này của cô có khi lại khiến người nghe liên tưởng đến Thuỷ Tiên, cũng nét trong lành, nhỏ nhẹ, mỏng manh như sương. Những Vì em, Vừa tàn, không mới, chỉ có Yêu nhau lại và Tình Yêu ở lại được phối thành dance.
Nói đến Quốc Bảo cũng phải nhắc đến vai trò producer. Quốc Bảo từng thành công với Ngô Thanh Vân với 2 đĩa NTN- virus và Bí ẩn vầng trăng. Có thể nói anh là người rất tinh ý và có khả năng “đo ni đóng giày” cho từng ca sĩ làm việc với mình, giúp ca sĩ định hướng phong cách, tư vấn cách chọn bài ... Cá tính mạnh và sắc sảo đã làm nên một Quốc Bảo rất riêng. Người ta có thể gán cho anh nhiều từ như “kiêu”, “kẻ cả”, “ngạo mạn” do tính cách đặc biệt của anh nhưng có một điều chắc chắn rằng độ tuổi nào cũng có thể tìm thấy ở anh sự đồng cảm. Lớp trẻ thì tìm ra nét lạ lùng, tươi mới, còn độ tuổi trung niên sẽ tìm được sự lãng mạn một thời.

Reporter
30/5/10, 12:49 PM
Trong khuôn khổ của loạt bài viết về hòa âm phối khí, chúng tôi đã giới thiệu những gương mặt khá tiêu biểu trong làng hòa âm phối khí hiện nay, mỗi gương mặt đều có những khám phá riêng cho nhiều thể loại nhạc. Lẽ dĩ nhiên, những đánh giá đó ít nhiều vẫn mang tính chủ quan, vì còn rất nhiều nhạc sĩ HAPK chưa được nhắc đến như Hoài Sa, Hồng Kiên…

[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
Phòng thu âm
Chưa bao giờ vai trò của nhạc sĩ hòa âm phối khí được nhắc đến nhiều và được đề cao như hiện nay. Điều đó là hoàn toàn xứng đáng với công sức mà họ bỏ ra trên từng nốt nhạc, với sự sáng tạo của họ trên từng đoạn intro, từng vòng hòa âm.
Trở lại với ý kiến của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc mà chúng tôi có đề cập trong phần 1 của loạt bài viết này cho rằng: nhạc sĩ sáng tác không viết được phần đệm cho tác phẩm của mình là thiếu chuyên nghiệp. Thật ra, không phải ai cũng toàn tài và đôi khi có những nhạc sĩ hoàn toàn có thể đảm đương tất cả công việc từ sáng tác cho đến hòa âm nhưng họ vẫn hợp tác với các nhạc sĩ HAPK khác, Sir Paul McCartney là một ví dụ. Không phải bài hát nào của ông cũng do ông viết hoàn chỉnh, mà như thế vẫn không ai nói ông kém tài. Ý kiến của nhạc sĩ Võ Thiện Thanh cũng tương tự như thế, anh cho rằng “Mỗi người có một sở trường, ai đa năng thì tốt, còn không thì cứ làm làm công việc của mình. Đó mới là chuyên nghiệp”.

[Only registered and activated users can see links] ([Only registered and activated users can see links])
Nhạc công
Một bài hát có thể có nhiều cách hòa âm khác nhau, cho nên nhạc sĩ HAPK cũng là một người sáng tạo. Điều khác biệt với những nhạc sĩ viết ca khúc là sáng tạo của người làm HAPK được thực hiện trên một cái nền đã có sẵn. Và nếu nhạc sĩ HÂPK viết ca khúc thì rõ ràng họ có ưu thế nhất định trong việc làm nổi bật ngôn ngữ âm nhạc trong ca khúc của mình.
Đã là người sáng tác thì yêu cầu cao nhất là sáng tạo. Công việc đó đòi hỏi sự đầu tư về nhiều mặt, không có một mô hình hay công thức nào có thể trói buộc tư duy sáng tạo của người nhạc sĩ. Điều đáng tiếc là có một số nhạc sĩ HÂPK sau một giai đọan tìm tòi và có những thành công nhất định, họ đã bắt đầu chạy theo những "đơn đặt hàng dễ dãi của thị trường", chiều theo mọi yêu cầu của ca sĩ thị trường, họ sẵn sàng nhắm mắt phù phép cho ca khúc có màu nhạc Hàn, nhạc Thái, nhạc Hoa..., dần dà tự làm bảo hòa, thậm chí tự làm chai lì xúc cảm của mình nên nhiều bài phối của họ dần rơi vào chỗ nhạt nhẽo...
Từ sau tai tiếng của một số nhạc sĩ về đạo nhạc, trong đó có những bài hát mà phần hòa âm rất giống với những đoạn nhạc nước ngoài thì những người làm HAPK đã có sự cẩn trọng hơn. Nhưng thi thoảng người nghe vẫn bắt gặp những đoạn nhạc na ná như nhau (chẳng hạn như đoạn intro của ca khúc Tình yêu tìm thấy (Quang Vinh) rất giống với một đoạn nhạc trong bài Sevenday của ca sĩ người Anh Craig David). Tất nhiên, đôi lúc sẽ có những đọan giống nhau, nhưng nếu quá giống thì người nghe sẽ lập tức nghi ngờ. Nhiều lần như vậy sẽ dẫn đến sự hoài nghi, mất niềm tin nơi công chúng.
Tuy không nói ra nhưng đã có một cuộc chạy đua ngấm ngầm giữa các nhạc sĩ HÂPK, cuộc chạy đua về chất lượng của sản phẩm. Sau lớp đàn anh Bảo Chấn, Bảo Phúc, Quốc Dũng thì hiện nay những cái tên Đức Trí, Võ Thiện Thanh… đang thực sự gây được chú ý. Những sản phẩm của họ không chỉ được công chúng mà cả những người làm nghề thừa nhận. Để có những Album "nghe được" và mang tính chuyên nghiệp, rõ ràng không thể thiếu sự góp sức của những nhạc sĩ HÂPK. Và như thế, họ không chỉ là "những người tạo màu cho ca khúc" mà còn là một trong những lực lượng đang góp phần tạo nên tính chuyên nghiệp trong đời sống âm nhạc rất đáng trân trọng.

Reporter
14/8/10, 07:50 PM
RP trở lại với loạt bài về nhạc sỹ hòa âm phối khí, nếu ai hay coi băng Paris by night chắc không còn lạ với tên tuổi của nhạc sỹ Tùng châu, tư liệu về nhạc sỹ này khá ít, xin đăng một bài viết được cho là đầy đủ nhất về Tùng Châu từ tivituansan

TÙNG CHÂU: võ sĩ, robot hay nghệ sĩ?

[Only registered and activated users can see links]
Không biết anh mà tình cờ gặp, hầu như không ai ngờ đó là một nghệ sĩ. Ngược lại, anh trông tựa như một... võ sĩ với mái tóc cắt ngắn, thân hình đô con, rắn chắc và một gương mặt đầy nghị lực. Cũng vì vậy Thế Sơn đã gọi đùa Tùng Châu là Mike Tyson, một võ sĩ quyền anh quốc tế hạng nặng. Nói Tùng Châu là một võ sĩ cũng không sai khi anh vẫn đều đặn tập võ sau khi đã mang đệ tam đẳng về môn Tai Kwon Do mà anh từng theo học từ Việt Nam trước năm 75. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Nhưng nếu gọi anh là một “robot” cũng đúng khi anh luôn luôn bề bộn với công việc trong vai trò giám đốc âm nhạc của trung tâm Thuý Nga. Nhưng “robot” Tùng Châu không vì thế mà tỏ ra rối loạn, mất trật tự và bừa bộn trong công việc. Trái lại nhờ có được một ý thức tổ chức cao nên những công việc của anh được sắp đặt một cách qui củ, ngăn nắp mặc dù anh làm việc không ngừng nghỉ suốt bẩy ngày trong tuần! <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Nhưng trong giới sinh hoạt nghệ thuật hiện nay, cái tên Tùng Châu của anh là một cái tên nổi bật trong vai trò một nhạc sĩ, đặc biệt trong nghệ thuật soạn hoà âm. Do khả năng cộng với một đầu óc sáng tạo, Tùng Châu có thể được coi như linh hồn về mặt âm nhạc đối với những chương trình video “Paris By Night” cũng như những sản phẩm audio của trung tâm anh cộng tác từ gần 10 năm qua. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Không ai có thể ngờ, tổng số nhạc phẩm do anh soạn hoà âm đã lên tới con số khoảng 10 ngàn bài! Con số khổng lồ đó, ngoài trung tâm Thúy Nga, còn bao gồm những nhạc phẩm được anh hoà âm từ khi còn ở Việt Nam, thời gian ở Úc Châu và tại Hoa Kỳ cho những trung tâm nhạc khác.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Cách đây khoảng 5, 6 năm theo Tùng Châu cho biết có đến 90% nhạc phẩm đã được anh hoà âm cho những sản phẩm của trung tâm Thuý Nga. Nhưng sau đó càng ngày công việc càng dồn dập nên đã có thêm một số nhạc sĩ khác phụ giúp anh trong việc này. Những khoảng thời gian anh bận rộn hơn cả là thời gian sửa soạn cho những chương trình thu hình “Paris By Night”, trung bình đòi hỏi một tháng rưỡi trước khi hoàn tất. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Chỉ trên mặt video, với khoảng 4, 5 chương trình trong một năm, Tùng Châu đã phải bỏ ra nhiều công sức để có được sự hoàn hảo trên phương diện nghệ thuật. Thêm vào đó việc thực hiện phần audio cho những sản phẩm của Thuý Nga với khoảng 20 ca sĩ trong việc thực hiện hàng chục CD trong một năm, đã đòi hỏi thời gian làm việc của anh kéo dài mỗi ngày từ 6 giờ sáng đến 12 giờ khuya. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Trước mức độ đó, nhiều người đã đặt câu hỏi liệu anh còn cảm thấy thú vị trong công việc hay chỉ làm như một cái máy, Tùng Châu cho biết “hơi khó trả lời. Nếu nói là thú vị thì cũng không đúng, mà làm như một cái máy cũng không đúng. Đúng hơn cả là một cái máy biết thú vị!”<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Cái máy biết thú vị Tùng Châu giải thích thêm “vì có nhiều người phải chờ cái hứng nó tới, còn em thì bắt cái hứng nó phải tới với em. Em đi tìm cái hứng. Mà cái hứng khi em gọi là nó phải tới”. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Sự kiện này đã giúp cho Tùng Châu phối hợp một cách rất hài hoà giữa cảm xúc của một người nghệ sĩ với sự thực tế trong công việc. Do đó, mặc dù bị gò bó trong sự đòi hỏi của thời hạn, nhưng anh vẫn tìm được cái hứng trong sự gò bó đó. Hơn nữa cách làm việc của Tùng Châu không giống như đa số đồng nghiệp của anh thường thường làm việc về đêm là giờ trong giới thường gọi là “linh”. Nhưng với Tùng Châu, “giờ nào muốn linh là nó linh”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tất cả những gì tay nhạc sĩ hoà âm năm nay 40 tuổi này (ghi chú: bài này được TK viết cách đây hơn 4 năm) thực hiện được đều dựa trên căn bản năng khiếu cộng với kết quả sau một thời gian dài theo học âm nhạc cũng như được may mắn cộng tác với nhiều nhạc sĩ thuộc bậc đàn anh từ khi còn rất trẻ. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tùng Châu bắt đầu theo học nhạc tại trường Quốc Gia Âm Nhạc tại Sài Gòn từ năm 1971, khi mới được 7 tuổi và đã theo đuổi gần như đầy đủ các môn học như piano, nhạc pháp chuyên môn, vv... Sau năm 75, phân khoa anh theo học bị giải tán, nên để tránh việc phải ra khỏi trường, anh đã ghi danh theo học đàn mandoline!...<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Mãi cho đến năm 1988, Tùng Châu mới rời khỏi trường Quốc Gia Âm Nhạc sau khi lĩnh hội được nhiều kiến thức qua các bộ môn âm nhạc, cùng một lúc anh tốt nghiệp trung học phổ thông với chương trình văn hoá từ trường này. Trước đó anh là một học sinh tiểu học trường Taberd và sau này anh bước lên đại học với môn Lý Luận Sáng Tác.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Từ trước năm 75, Tùng Châu khi còn là một học sinh tiểu học đã có cơ hội quen biết với hai nhạc sĩ nổi tiếng Lê Hựu Hà và Quốc Dũng. Nhờ lúc đó đã có chút ít căn bản về nhạc nên anh đã thu nhận được một cách dễ dàng những kinh nghiệm từ những nhạc sĩ này, trong thời kỳ nhạc trẻ Việt Nam đang phát triển mạnh mẻ. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Với một số môn học trong trường nhạc mà trước đó anh cho là vô ích, không mấy thực tế. Nhưng khi trở thành một nhạc sĩ chuyên nghiệp, Tùng Châu mới thật sự nhận biết được vai trò hữu ích của những môn này, như anh nói: “Hồi học trong trường mình thấy học ba cái đồ quỷ đó làm cái gì. Nhưng sau khi ra ngoài và ngay cả bây giờ những môn học trong trường nhạc về chức năng nhạc cụ, hay nhạc sử đông phương, nhạc sử tây phương hoặc bất cứ cái gì bây giờ em thấy nó really help em”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Ngoài Quốc Dũng và Lê Hựu Hà, Tùng Châu còn may mắn cộng tác với nhiều nhạc sĩ nổi tiếng khác, một thời nổi tiếng tại các vũ trường Sài Gòn và còn tiếp tục hoạt động sau năm 75 tại các tụ điểm ca nhạc. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Nhờ vậy anh đã học hỏi được thêm rất nhiều kinh nghiệm: “Em hân hạnh được làm việc với nhiều người nổi tiếng, trước anh Quốc Dũng còn có những người như ông Lê Vũ tức ông “Chấn Baccara”. Rồi em làm với anh Cao Phi Long. Đại khái là mấy người nổi tiếng. Em học những cái style của những người đó. Mà hồi xưa em không nghĩ mình sẽ theo những cái styles này. Hồi xưa coi như mình bị học, bị thực hành những cái đó mà thành ra nó nhiễm vô đầu lúc nào không biết!?”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Qua những nhạc sĩ vừa được Tùng Châu nhắc tới cùng với những thể điệu họ thường trình bầy, Tùng Châu đã trở nên quen thuộc với những loại nhạc thịnh hành tại các vũ trường, trong khi còn đang miệt mài với nhạc cổ điển tại trường nhạc. Những Mambo, Salsa, Samba, Tango hay Rumba, vv... đã trở thành rất hữu ích cho công việc hiện tại của anh được thể hiện qua những sản phẩm video và audio của trung tâm Thuý Nga. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tùng Châu tự nhận mình trước đó thuộc loại “ngựa non háu đá”, nên đã không thú vị gì lắm với những điệu nhạc gọi là “già” này. Khi những tụ điểm ca nhạc Sài Gòn được phép hoạt động trở lại vào khoảng 1982, một lần nữa Tùng Châu –khi đó mới là một cậu thanh niên 18 tuổi – được mời thay thế cho người nhạc sĩ đàn anh của mình là Quốc Dũng để gia nhập ban nhạc trình diễn thường xuyên tại tụ điểm “126”, ngay tại ngã sáu Lê Văn Duyệt cùng với những nhạc sĩ nhiều tuổi và già tay nghề hơn anh rất nhiều.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Liên tiếp trong 4 năm, Tùng Châu là nhạc sĩ sử dụng guitar cho ban nhạc tại tụ điểm ca nhạc đầu tiên của Sài Gòn này, mặc dù trước đó theo học piano. Sau đó, anh về hợp tác với ban nhạc của Quốc Dũng trong suốt 5 năm trong vai trò nhạc sĩ sử dụng bass cùng một lúc là người điều hành ban nhạc. Với cây đàn bass, Tùng Châu đã nghiễm nhiên trở thành một nhạc sĩ trẻ được biết đến nhiều trong giới ca nhạc Sài Gòn trong những năm cuối thập niên 80.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Ngoài việc chơi nhạc, từ năm 1987, Tùng Châu đã đứng ra thành lập một phòng thu thanh trên đường Điện Biên Phủ (Phan Thanh Giản cũ). Mặc dù không có tên chính thức nhưng đó là một phòng thu thanh được hầu hết những ca sĩ cũng như những công ty nhạc thời đó đặt nhiều tin tưởng để thực hiện những băng nhạc riêng cho mình. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Trong số có Bảo Yến, Nhã Phương, Thái Châu, Ngọc Sơn cùng nhiều giọng ca nổi tiếng khác. Tuy là người trực tiếp thu thanh, nhưng Tùng Châu chưa hề học qua một khóa học nào về kỹ thuật thu âm, ngoài sự ham thích mầy mò cùng học hỏi nhiều kinh nghiệm nơi nhạc sĩ Quốc Dũng, là người hiện nay vẫn thường xuyên liên lạc với anh: “Em không học về âm thanh, em chỉ là thằng mầy mò thôi. Nhưng thực sự thời gian thu băng là em học ở anh Dũng rất là nhiều. Vì em và anh Dũng coi như là “ thủ phạm” của những cuốn băng nổi tiếng trên thị trường thời đó. Khi thu thanh chỉ có em với anh Dũng ngồi dưới đất đánh hai cây keyboard xong rồi hát. Khổ lắm, ngày xưa khổ lắm!”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Chính do sự Tùng Châu cho là khổ đó đã giúp anh có thêm nhiều kinh nghiệm về kiến thức để áp dụng vào công việc hiện nay. Một phần khác nhờ tính đam mê về máy móc, trước đó anh đã từng theo học một khoá sửa TV và radio, đã từng tháo tung những máy móc cũng như loa trong nhà để nghiên cứu. Nhờ bản tính đó, anh được coi như một trong vài người tiên phong trong việc am tường những kỹ thuật của “keyboard” và các thiết bị âm thanh khi còn ở Việt Nam. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Hầu như vào thời đó, tất cả những thiết bị âm thanh mới nhất từ ngoại quốc mang về đều phải nhờ đến anh trong việc khám phá những chức năng chỉ sau khoảng một tuần lễ. Anh cùng với Sỹ Đan được giới hoạt động âm nhạc thời đó tại Sài Gòn công nhận là hai nhạc sĩ sử dụng “sequencer” đầu tiên trên sân khấu, trong khi máy điện toán chỉ là loại AT với rất nhiều hạn chế !<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Khi còn ở trong nước, Tùng Châu cũng từng theo học về thảo trình viên điện toán, nhưng đã bỏ nửa chừng vì nhận thấy “học tới già cũng không program nổi” vì sự phát triển quá mau chóng về nhu liệu. Hơn nữa, mang tâm hồn một người nghệ sĩ, anh cảm thấy không thể thích hợp với ngành học toàn những con số này. Để rồi Tùng Châu chỉ đặt trọng tâm vào việc sử dụng những softwares liên quan đến nhạc và âm thanh để tỏ ra rất tự tin trong việc sử dụng máy điện toán. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Đối với Tùng Châu, anh nhất định “không để bị computer vật, mà phải vật được computer”. Vì sau một thời gian, anh nhận ra máy điện toán chỉ là một phương tiện có thể giúp con người trong công việc mà không thể có được sự quyết định trong đời sống, do đó chỉ có thể so sánh với một người thư ký.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Từ nhận thức đó, Tùng Châu càng ngày càng tách ra khỏi sự lệ thuộc vào máy điện toán trong công việc liên quan đến nghệ thuật. Đối với anh, vấn đề nghệ thuật nơi con người quan trọng hơn rất nhiều vấn đề máy móc của điện toán.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tùng Châu tên thật là Huỳnh Ngô Tùng Châu. Tên anh do thân mẫu anh đặt từ lòng ngưỡng danh tướng Ngô Tùng Châu thời chúa Nguyễn Phước Ánh. Ông trấn thủ thành Bình Định và đã uống thuốc độc tự tử chết theo thành sau khi bị quân Tây Sơn chiếm.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Thân phụ Tùng Châu đã qua đời từ lâu trong khi thân mẫu anh còn ở Việt Nam cùng với người em gái của anh.<o:p></o:p>

Reporter
14/8/10, 07:51 PM
<o:p></o:p>

<table align="center" cellpadding="2" cellspacing="0" width="50"> <tbody> <tr> <td align="middle">[Only registered and activated users can see links] </td></tr></tbody></table>

<o:p></o:p>
Từ đầu thập niên 90, Tùng Châu kết hợp với Châu Ngọc thành một cặp vợ chồng nghệ sĩ cùng hoạt động trong lãnh vực ca nhạc tại Sài Gòn. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Châu Ngọc tên thật là Phạm Thị Bích Ngọc, đi hát từ năm 1987, gây được nhiều chú ý với nhạc phẩm “Nỗi Đau Dịu Dàng” do Lê Hựu Hà soạn lời Việt từ một nhạc phẩm ngoại quốc. Kể từ năm 96, Châu Ngọc đã từng cộng tác với trung tâm Thúy Nga trong một thời gian dài trước khi tạm ngưng hoạt động sau khi có được hai con gái với Tùng Châu: Joel, 6 tuổi và Juliane được gần 2 tuổi. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Cùng một lúc cô rất bận rộn trong công việc làm ăn sau khi trở lại Úc cách đây một thời gian để điều hành tổng đại lý tại Úc cho trung tâm Thuý Nga...<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Năm 1991, Châu Ngọc sang Úc đoàn tụ với gia đình ở Melbourne, rồi sau đó bảo lãnh Tùng Châu sang đây vào năm 1992 mà anh nói đùa là đi theo diện... tòng thê.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Sau một thời gian ngắn ở Úc, Tùng Châu gia nhập ban nhạc Moon River và đã đóng góp nhiều vào việc đưa tên tuổi ban nhạc này lên một chỗ đứng cao. Không khí sinh hoạt ca nhạc tại Úc Châu trong thời gian này không được sôi nổi cho lắm. Điều này đã khiến Tùng Châu cảm thấy chán nản để chỉ mong có dịp được bay nhảy nhiều hơn. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Trong khi chờ đợi, anh thiết lập một phòng thu thanh với những kinh nghiệm thu thập được trong thời gian hoạt động trong lãnh vực này. Và dù được chấp nhận để tiếp tục theo học âm nhạc cổ điển tại một trường có uy tín tại Melbourne, nhưng Tùng Châu nhận thấy thời gian học kéo dài đến 6 năm nên đã quyết định không theo đuổi để ghi tên theo học những môn có tính cách thực tế hơn tại trường đào tạo kỹ sư âm thanh S.A.E...<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Những môn học này đã hỗ trợ cho khả năng sẵn có của anh về âm nhạc, đặc biệt trong lãnh vực soạn hoà âm. Vào năm 1993, trong dịp thực hiện video kỷ niệm 10 năm chương trình “Paris By Night” tại Úc, Tùng Châu và ban nhạc Moon River được mời phụ họa cho các nghệ sĩ góp mặt. Nhờ từng phụ họa cho đa số những nghệ sĩ trong chương trình này tại các tụ điểm ca nhạc tại Việt Nam nên sự phối hợp đã trở nên rất hài hoà và ăn khớp. Tuy nhiên đó không phải là điểm khiến anh được trung tâm Thuý Nga để ý. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Đúng hơn là những nhạc phẩm do anh soạn hoà âm trước đó đã được một người quen giới thiệu với trung tâm này. Nhận biết được tài nghệ của một người có rất nhiều đam mê về nghệ thuật cũng như kỹ thuật âm thanh, trung tâm Thuý Nga sau đó một thời gian đã chính thức mời anh cộng tác. Và sự cộng tác đó kéo dài cho đến ngày hôm nay, đặc biệt trong phần soạn hoà âm, để anh được giao phó một vai trò quan trọng là giám đốc âm nhạc.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Riêng trong lãnh vực sở trường là hoà âm, Tùng Châu luôn tìm cách áp dụng vấn đề uyển chuyển trong sự tương quan giữa kỹ thuật và nghệ thuật. Sự việc được thể hiện qua cách làm việc của anh khi sử dụng một lúc 3 máy computers! <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Với một người luôn bận rộn như anh, kỹ thuật điện toán hẳn đã trở thành một phương tiện hữu hiệu trong việc sắp xếp hồ sơ và giải quyết công việc một cách nhanh chóng. Anh công nhận thiếu computer, tốc độ sẽ có thể giảm tới 70 phần trăm, nhưng “không phải không có nó thì em chết”, như lời anh nói. Vì dù sao phần quyết định về nghệ thuật phải đến từ đầu óc và tâm hồn con người. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Hơn nữa, đối với Tùng Châu, âm điệu trong một ca khúc phải được đặt lên ngôi vị hàng đầu, không nhất thiết cần tới kỹ thuật âm thanh điện tử vì “em thấy những phim có budget lên mấy trăm triệu, người ta vẩn xài violin, piano; vẫn xài symphony orchestra chứ đâu có xài điện tử “.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tuy nhiên trong việc soạn hoà âm hiện nay cho trung tâm Thuý Nga, Tùng Châu cho rằng âm điệu dù có hay, nhưng vẫn cần sự hỗ trợ của âm thanh điện tử để thích hợp với vấn đề tiếp thị về mặt thương mại trong việc phổ biến sản phẩm trong giới tiêu thụ. Sự kiện này đến từ vấn đề nghiên cứu thị trường mà Tùng Châu rất quan tâm để cập nhật hoá những vốn liếng âm nhạc sẵn có. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Hơn nữa, anh là một nghệ sĩ có đầu óc thực tế với chủ trương âm nhạc là phương tiện để thương mại, ngoài vấn đề căn bản là nghệ thuật như anh nói: “đối với em làm music là business. Không làm music để nghe chơi! Đối với em âm nhạc là phương tiện để thương mại.“<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tùng Châu với tính tình thẳng thắn, đã không phủ nhận những ca khúc được đưa lên các chương trình “Paris By Night” thuộc loại nhạc được gọi là thị trường. Nhưng đối với anh, không phải đa số những khán thính giả không có kiến thức âm nhạc trên thị trường là những người không có tâm hồn. Và chính thành phần khán thính giả này sẽ có những nhận xét vô tư hơn. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Cũng vì vậy khi làm việc với Thúy Nga, anh rất cần đến sự hỗ trợ của vợ chồng nhà sản xuất là Tô Thủy và Huỳnh Thi là “những người tương đối phải nói đối với em không phải là giỏi nhạc, nhưng cái view của người ta nó chính xác hơn mình”. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Ý anh muốn nói, những nhân vật thuộc ban giám đốc trung tâm Thuý Nga này am hiểu thị trường khi nhìn từ góc độ thương mại, có thể cảm nhận như một khán thính giả bình thường. Trong khi cá nhân anh có một cái nhìn nghiêng về mặt nghệ thuật. Do đó, sự phối hợp trở thành rất cần thiết cbo vấn đề dung hoà giữa thương mại và nghệ thuật.. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Từ điểm này, Tùng Châu đưa ra nhận xét riêng của anh đối với vấn đề thành lập trung tâm riêng của một số nghệ sĩ là chỉ chọn những ca sĩ hay nhạc phẩm mình thích, có nghĩa là chỉ làm cho riêng mình chứ không phải cho khán giả. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Về phần anh, Tùng Châu lý luận một các rất thực tế khi quan niệm “làm nhạc giống như mở một cửa hàng bán bánh”. Nên tùy theo sở thích riêng mình “có thể về nhà đóng cửa em nghe nhạc Jazz, nhạc Rock, nghe nhạc gì thì nghe. Nhưng khi làm nhạc thì nhạc nào ăn khách là em làm. Thí dụ như em mở cửa hàng bán bánh. Bán bánh bò không có nghĩa là anh phải ăn bánh bò, anh phải thích bánh bò. Anh ghét bánh bò gần chết mà anh vẫn phải bán vì khách người ta ăn chứ không phải anh ăn.”<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Thật ra muốn thực hiện như vậy là một điều rất khó đối với một nghệ sĩ. Như trường hợp một nhạc sĩ chẳng hạn, khi phải trình bầy loại nhạc hay một tiết điệu nào mình không thích. Nhưng với Tùng Châu, anh không cho đó là một vấn đề khi nhìn qua góc độ thương mại một khi “làm những gì em không thích thì em phải tìm được chỗ thích của nó. Thí dụ như em không thích cái style đó, em phải đặt câu hỏi tại sao mình không thích nó. Cho nên mình phải tìm nó coi nó có cái gì hay mà mình chưa nhận ra được, chứ không phải là mình nói nó dở”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Dù là một người mà âm nhạc đã thấm vào tận tim óc, nhưng Tùng Châu lại chú trọng đặc biệt đến lời ca trong một nhạc phẩm một khi được giao cho phần soạn hoà âm. Thêm một điều điều kiện để phần hoà âm của Tùng Châu được hoàn chỉnh hơn, là anh cần phải biết ca sĩ nào sẽ trình bày nhạc phẩm đó vì anh đã có nhiều kinh nghiệm về sở trường cùng sở đoản của từng ca sĩ xuất hiện trên những chương trình “Paris By Night”. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Anh đưa ra thí dụ: “Với một cái melody nào đó, em sẽ tuỳ theo tầng số của giọng hát của ca sĩ trình bày để đưa vào âm thanh của những nhạc khí thích hợp. Không phải cứ lấy phần hoà âm đó cho một ca sĩ khác trình bầy. Điều đó không có! Thí dụ như Như Quỳnh hát thì tempo phải chậm hơn 4 số tại cô ta phát âm chậm, cô ta thích nhả chữ chậm. Giọng của cô ta là giọng kim. Thành ra khi bỏ những tiếng đàn tranh hay tiếng bells hoặc tiếng string cao lên là hai bên nó chửi nhau”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Như vậy, những nhạc cụ nào có dây tơ hoặc có tần số thấp sẽ thích hợp với giọng của Như Quỳnh. Nhưng nếu cũng hoà âm đó đưa cho một ca sĩ khác có giọng khàn như Khánh Ly hoặc những người có giọng “thổ” khác sẽ không thích hợp bởi âm thanh của những nhạc cụ đó sẽ bị “tối” vì cùng một tầng số.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Nghệ thuật hoà âm của Tùng Châu không chỉ căn cứ vào những điều kiện kể trên. Nó còn dựa trên thể loại nhạc. Thí dụ trên thị trường đang “hot” với một thể loại nhạc nào đó, anh sẽ nhắm vào những ca sĩ thích hợp để soạn hoà âm theo thể loại đó. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Kỹ lưỡng hơn nữa, cũng với nhạc phẩm đó, Tùng Châu sẽ soạn hoà âm khác biệt tùy theo từng trường hợp: chỉ thu thanh trên CD, thu hình video hay dưới hình thức MTV vì “có những cái chỉ xem được chứ không nghe được. Ngược lại, có những cái anh chỉ nên nghe chứ không nên xem. Lại có những cái vừa nghe, vừa xem”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Kỹ lưỡng hơn nữa, với những nhạc phẩm được trình bày trên video, một khi khán thính giả nghe được âm thanh của một nhạc cụ nào đó thì bắt buộc nhạc cụ đó phải được nhìn thấy trên màn ảnh với nhạc sĩ sử dụng để “khi có câu đó thì đạo diễn sẽ lấy hình ở góc nào, nó dính tới người nhạc sĩ nào, người nhạc sĩ đó có trình diễn hay không và có phù hợp với cảnh trí lúc đó hay không. Đại khái là anh phải tưởng tượng ra một cái sân khấu chứ không phải một ban nhạc làm cảnh. Anh phải cho người ta có cơ hội show off, cho đạo diễn có cơ hội để lấy hình. Anh phải tính góc độ từ người một”.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Cũng do kinh nghiệm thu thập được, Tùng Châu chủ trương phần mở đầu hoặc phần “solo” của một nhạc phẩm được đưa lên video không nên quá dài cũng như không nên áp dụng “fade out” khi kết thúc. Cẩn thận hơn, phần hoà âm của anh cho một tiết mục có phụ diễn của những vũ công còn được thêm nhiều chi tiết hơn để những vũ công dựa trên đó hầu những động tác của họ được thực hiện một cách dễ dàng hơn. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Vai trò nhạc sĩ hoà âm và Giám Đốc Âm Nhạc của Tùng Châu do đó còn kiêm luôn cả nhiệm vụ dọn đường cho đạo diễn trong mỗi chương trình video. Anh ví công việc này như việc xây dựng một căn nhà. Cứ dọn sẵn những vật liệu như sắt, gỗ, gạch, xi măng, vv... để đó. Người xây nhà là đạo diễn trên đường thực hiện sẽ tuần tự theo đó mà hoàn thành công việc của mình. <o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Sự phối hợp nhịp nhàng và khoa học đó có được là nhờ ở thời gian dài anh có dịp làm việc với nhiều đạo diễn nổi tiếng cộng tác với trung tâm Thúy Nga. Hai bên hiểu rõ cách làm việc của nhau nên không nhất thiết cần đến vấn đề bàn thảo trước khi bắt tay vào việc.<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Tuy là một người kỹ lưỡng và nhiều tinh thần trách nhiệm, nhưng bất cứ nghệ sĩ nào từng làm việc với Tùng Châu đều công nhận anh là một người cởi mở, sẵn sàng quan tâm đến những sự đóng góp ý kiến mà không quan tâm đến vấn đề tự ái, tuy nhiên “em sẽ suy nghĩ về ý kiến đó. Nếu góp ý đúng, em đem vô liền. Góp ý sai là em gạt ra.“<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Sau một thời gian cộng tác với trung tâm Thuý Nga, Tùng Châu cho biết anh không thể phủ nhận được vai trò của trung tâm này đối với sự phát triển về nghệ thuật của mình. Sự thành công đã đến với cả hai bên nhờ lòng đam mê nghệ thuật và say mê làm việc cũng như không ngại chi phí, ngoài mục đích thực tế là thương mại như anh trình bầy: ”Đầu tiên, phải có sự đam mê nghệ thuật ngoài góc độ business. Điều thứ hai là say mê làm việc. Như tụi em làm việc thường là đến 2, 3 giờ sáng. Đại khái có thể làm việc bất cứ lúc bào cũng được. Coi như 24 trên 24. Nếu nghĩ ra một cái gì đó, thấy OK để có thể đem lên video được và sẽ thành công là vớt liền, làm liền. Không có gì có thể cản trở được. Thứ ba là vấn đề tài chánh. Thí dụ nghư em nghĩ ra một tiết mục mà thực hiện cần phải tốn kém, nếu nhà sản xuất thấy là Ok thì dám chi ra mấy chục ngàn để xây dựng tiết mục đó.”<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Vì quá bận rộn trong công việc, Tùng Châu đã phải áp dụng phương pháp anh gọi là “tẩy não” vì đến ngay những sáng tác của chính mình, anh cũng chỉ còn nhớ được vài bài. Nhưng khi cần nhớ là có thể nhớ được. Thêm vào đó, Tùng Châu còn có tính mau chán, thí dụ “Một cái bài đó, một cái câu đó mà bắt em đàn đến lần thứ 3 là không muốn đàn rồi. Nghe không còn feel nổi !”<o:p></o:p>
Cũng từ đó người ta hiểu được Tùng Châu là một người luôn đi tìm những cái mới lạ trong nghệ thuật. Nhưng điều tiên quyết đối với anh là những cái mới lạ đó phải thích hợp với thị trường, nếu không kết quả sẽ chỉ là một sự thất bại...<o:p></o:p>
<o:p></o:p>
Qua những việc làm của anh, qua những kết quả anh gặt hái được cho đến hôm nay, nếu gọi Tùng Châu là một người thành công trên con đường nghệ thuật hẳn không sai. Nhưng với chính bản thân mình, Tùng Châu cho sự thành công to tát nhất với anh là đã theo được cái nghề anh đã học và có nhiều đam mê.

Oldman
15/8/10, 02:30 AM
Có 3 nhân tố góp phần vào quá trình biểu diễn 1 tác phẩm: nhạc sĩ sáng tác, nhạc sĩ biểu diễn và thính giả. Nếu xét theo tiêu chí này thì đúng là nhạc sĩ hòa âm phối khí không thấy đâu. Nhưng nói vậy cũng khiếm khuyết. Mình biết có những nhạc sĩ phối khí như Paul Mauriat rất nổi tiếng, chuyên chơi lại các tác phẩm của người khác, nhưng qua bài phối khí lại, thính giả có cảm giác như nghe một tác phẩm khác. Có cầu ắt có cung, nhạc sĩ sáng tác sẽ là một nghề mới nếu xã hội có nhu cầu, tỉ dụ như ở thế kỷ 19, làm gì có nghề DJ, nhưng nay có rồi đó. Lúc này, có lẽ phải đổi là: Có 4 nhân tố góp phần vào quá trình biểu diễn 1 tác phẩm: nhạc sĩ sáng tác, nhạc sĩ phối khí, nhạc sĩ biểu diễn và thính giả.